Phát triển văn hóa phải làm đến cùng, tạo kết quả cao

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết - Ảnh: Phạm Thắng

Xác định tầm vóc nền văn hóa xứng tầm

Trình bày chuyên đề Những vấn đề mới, cốt lõi trong Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết khẳng định, Nghị quyết mang tính kế thừa, phát triển và đáp ứng những yêu cầu rất cao và mới khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nền văn hóa, trong đó có cạnh tranh giá trị và ảnh hưởng của công nghiệp văn hóa, Nghị quyết đã xác định: “Khẳng định vị thế, tầm vóc nền văn hóa Việt Nam xứng tầm một quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có truyền thống văn hóa, văn hiến lâu đời, đóng góp xứng đáng vào dòng chảy văn minh nhân loại”.

Quan điểm của nghị quyết xác định, văn hóa không chỉ là “nền tảng tinh thần”, mà phải trở thành nền tảng vững chắc của sự phát triển. Đó là một quan điểm sâu, bao quát và mới về vị trí, vai trò của văn hoá.

Các giá trị văn hóa tạo ra là “nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn” cho sự phát triển và các giá trị đó phải “thấm sâu” vào toàn bộ các lĩnh vực của đời sống, góp phần trực tiếp tạo nên chất lượng cao đối với các lĩnh vực trong đời sống của con người.

“Những năm qua, chúng ta đã có nhiều giải pháp kiên trì để triển khai thực hiện quan điểm “thấm sâu”, song kết quả còn nhiều hạn chế. Những biểu hiện như thiếu văn hóa, dưới văn hóa, thậm chí phản văn hóa, vô văn hóa chưa được ngăn chặn hiệu quả, có khi còn gia tăng đáng lo ngại”, ông Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, nội dung của Nghị quyết là một đòi hỏi cao, một thách thức gay gắt, mang tính thực tiễn sâu sắc cả trước mắt và lâu dài, đòi hỏi sự chỉ đạo và tổ chức thực hiện hết sức kiên trì và sáng tạo.

Từ tầm nhìn mới, bao trùm về văn hóa, Nghị quyết 80 lần đầu tiên đã đưa 2 phạm trù mới về văn hóa, đó là, văn hóa là “trụ cột” và là “hệ điều tiết” cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Để Nghị quyết về văn hóa đồng bộ, hài hòa với các nghị quyết vừa công bố, đặc điểm nổi bật của quan điểm, đường lối phát triển văn hóa trong Nghị quyết 80 chính là “phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tạo dựng không gian mới, xung lực mới cho phát triển văn hóa. Từ đó Nghị quyết khẳng định “ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa là một trong ba lĩnh vực đột phá”.

Một nhận thức mới trong Nghị quyết 80 thể hiện rõ trong 2 nội dung gắn kết với nhau là phát triển văn hóa phải “ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội”, gắn với xây dựng thế trận an ninh văn hóa, an ninh con người, chủ quyền văn hóa số”.

Để tổ chức thực hiện Nghị quyết, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh cần triển khai chặt chẽ việc giám sát, kiểm tra thực hiện các chương trình đã được thông qua, "kiên trì tổ chức làm đến cùng, tạo ra bằng được kết quả cao”.

Việt Nam chưa có Tập đoàn văn hóa hùng mạnh

Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng là thương hiệu có tên tuổi - Ảnh: VGP

Trình bày chương trình hành động triển khai Nghị quyết 80, Phó thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh phải lồng ghép yêu cầu phát triển văn hóa trong hoạch định chiến lược, xây dựng quy hoạch và các dự án phát riển kinh tế - xã hội. Đổi mới phương thức truyền thông, ưu tiên truyền thông số; xây dựng môi trường thông tin trong sạch lành mạnh.

Cùng với đó, Chính phủ hoàn thiện thể chế tạo đột phá,khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa, có các ưu đãi đầu tư, hỗ trợ thuế, đất đai...

Về xây dựng con người văn hóa và môi trường văn hóa, Chính phủ đặt ra 26 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó triển khai đồng bố giá trị văn hóa, hệ giá trị quốc gia, gia đình, chuẩn mực con người Việt Nam; nâng cao văn hóa đọc; gắn thế trận văn hóa với quốc phòng, an ninh...

“Ban hành các quy tắc ứng xử trên môi trường số, làm sạch không gian mạng. Vận hành nền tảng văn hóa số toàn dân...”, Phó thủ tướng nói.

Đổi mới phương thức quản lý và chuyển đổi số, Phó thủ tướng nhấn mạnh phải quản trị dữ liệu để bảo vệ quyền sở hữ trí tuệ, bản quyền tác giả. “Nếu không làm tốt điều này sẽ làm thui chột sáng tạo văn hóa. Copy và sao chép sẽ không bảo vệ được sáng tạo đích thực”.

Về công nghiệp văn hóa và thương hiệu quốc gia, Chính phủ xây dựng đề án phát triển từ 5 – 10 thương hiệu quốc gia mang tính dẫn dắt về công nghiệp văn hóa và du lịch dựa trên nền tảng bản sắc vùng miền. “Chúng ta cần phải có các thương hiệu quốc gia, quốc tế về hoạt động văn hóa. Các địa phương đang hướng tới câu chuyện này, ví dụ như pháo hoa Đà Nẵng đang là một thương hiệu tên tuổi”, Phó thủ tướng ví dụ.

Phó thủ tướng cũng thẳng thắn nói, Việt Nam có nhiều tập đoàn kinh tế nhưng chưa có tập đoàn hùng mạnh về văn hóa. Do đó, trong chương trình hành động cũng đặt ra nhiều chính sách để khuyến khích, đầu tư phát triển công nghiệp văn hóa.

Chính phủ cũng đặt ra 18 nhiệm vụ về nguồn lực, hạ tầng và nhân lực cho văn hóa, 26 nhiệm vụ về hội nhập quốc tế...

Minh Quang