Đại hội XIV của Đảng: Đột phá để kiến tạo tương lai

3 đột phá chiến lược

Bà Nguyễn Thị Ngọc Xuân - Phó trưởng đoàn chuyên trách, Đoàn Đại biểu Quốc hội TPHCM - nhận xét, Đại hội lần thứ XIV của Đảng được chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng, đầy trách nhiệm và trí tuệ, thể hiện tư duy, tầm nhìn, sự đổi mới chiến lược của Đảng ta.

Đoàn Chủ tịch và các đại biểu biểu quyết thông qua số lượng Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV - Ảnh: Viết Chung

Theo bà, hệ thống văn kiện lần này được trình bày ngắn gọn, súc tích và có cả chương trình hành động cụ thể, thể hiện quyết tâm chính trị mang tính hành động cao; mục tiêu đề ra không chỉ trong nhiệm kỳ mới mà hướng tới kỷ niệm 100 năm ngày thành lập Đảng (năm 2030), 100 năm ngày thành lập nước (năm 2045). Đại hội xác định 3 đột phá chiến lược gồm thể chế, nhân lực và hạ tầng. Trong đó, đại hội xác định thêm nhiệm vụ gắn với thể chế, đó là “thể chế và thực thi”. Bà tâm đắc: “Đảng ta xác định rất rõ, không chỉ hoàn thiện thể chế mà còn đặc biệt coi trọng việc tổ chức thực hiện để chính sách đi vào thực tiễn cuộc sống”.

Cũng theo bà, hệ thống văn kiện của đại hội - đặc biệt là báo cáo chính trị và chương trình hành động - đã xác định rõ những nhiệm vụ chiến lược trên từng lĩnh vực như chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, quốc phòng an ninh. Đây đều là những nhiệm vụ cốt lõi để hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, tháo gỡ những điểm nghẽn, những nút thắt mà thực tiễn đang đặt ra, đồng thời xây dựng được khuôn khổ pháp lý cho những vấn đề mới, những lĩnh vực mới để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới. Với các quyết sách cụ thể trong văn kiện thì ngay sau đại hội, các cấp, các ngành, cán bộ, đảng viên, công chức sẽ áp dụng ngay được vào cuộc sống.

3 nhóm giải pháp

Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng cho hay, để thực hiện 3 đột phá chiến lược mà Đại hội XIV của Đảng đề ra, Đảng ủy Chính phủ coi trọng 3 nhóm giải pháp chính.

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng biểu quyết thông qua nhiều chiến lược đột phá để kiến tạo tương lai đất nước trong kỷ nguyên mới - Ảnh: Viết Chung

hóm thứ nhất là đột phá mạnh mẽ về thể chế, hoàn thiện thể chế để phát triển, xóa bỏ những điểm nghẽn, rào cản và khơi thông, giải phóng mọi nguồn lực. Thể chế phải đi trước một bước và phải mang tính dẫn dắt, là động lực quan trọng để phát triển nhanh và bền vững. Đảng ủy Chính phủ quyết tâm xóa bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý, quản trị phát triển; thúc đẩy đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp, phát triển lực lượng sản xuất mới, các mô hình, phương thức sản xuất kinh doanh mới.

Nhóm thứ hai là tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao; đẩy mạnh thu hút và trọng dụng nhân tài, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ tâm, đủ tầm, ngang tầm nhiệm vụ, có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược, năng lực quản trị hiện đại và khát vọng cống hiến. Chính phủ khuyến khích tạo môi trường làm việc cổ vũ sự sáng tạo, sự dấn thân; kịp thời thay thế, xử lý những trường hợp đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm.

Nhóm thứ ba là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ và đột phá mạnh mẽ trong việc xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội, nhất là hạ tầng giao thông chiến lược như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt đô thị ở TP Hà Nội, TPHCM, các tuyến đường sắt kết nối với nước bạn, các tuyến đường bộ cao tốc, sân bay, các cảng biển lớn, hạ tầng công nghệ (trung tâm dữ liệu, AI, 5G), hạ tầng năng lượng. Những hạ tầng này hết sức quan trọng để đảm bảo tăng trưởng mỗi năm 2 con số trở lên và đến năm 2045, Việt Nam sẽ trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.

Trụ cột trọng tâm phát triển đất nước

Ông Nguyễn Mạnh Hùng - Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ - cho rằng, nông nghiệp đã giúp Việt Nam thoát nghèo. Công nghiệp, đầu tư trực tiếp nước ngoài, gia công, lắp ráp đã đưa Việt Nam thành nước thu nhập trung bình cao. Muốn đưa Việt Nam từ có thu nhập trung bình tới thu nhập cao thì phải dựa vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tổng bí thư Tô Lâm cùng lãnh đạo Đảng và Nhà nước bỏ phiếu bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV - Nguồn ảnh: Báo Nhân Dân

Tuy nhiên, theo ông, khoa học và công nghệ tạo ra tri thức và công cụ mới nhưng vẫn là cái “trên trời”. Để những tri thức này “chạm tới đất” thì cần đổi mới sáng tạo để tạo ra các sản phẩm và dịch vụ phục vụ cuộc sống. Chuyển đổi số là để lan tỏa những sản phẩm, dịch vụ này nhanh chóng ra toàn xã hội, tạo ra sự tăng trưởng nhanh và không ai bị bỏ lại phía sau. Cả 3 động lực này đều được Đảng ta mở rộng khái niệm, nội hàm, tái định nghĩa theo cách tiếp cận mới, tạo ra không gian phát triển rộng hơn, khai phóng các nguồn lực mới để thúc đẩy tăng trưởng. “Với 3 động lực này, chúng ta có thể tăng trưởng 2 con số” - ông nói.

Theo giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai - Giám đốc Đại học Quốc gia TPHCM - đại hội xác định yếu tố đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột trọng tâm để phát triển kinh tế đất nước trong giai đoạn tới. Bà cho hay, Đại học Quốc gia TPHCM là hệ thống đại học gồm 8 trường thành viên, có quy mô lớn nhất cả nước. Thời gian qua, Đại học Quốc gia TPHCM đã và đang phối hợp chặt chẽ với UBND TPHCM triển khai các hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trong giai đoạn tới, 2 bên sẽ tiếp tục hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là các ngành công nghệ chiến lược mà quốc gia và TPHCM đang quan tâm, trong đó tập trung đào tạo nguồn nhân lực trình độ sau đại học. Bên cạnh đó, Đại học Quốc gia TPHCM sẽ phối hợp với UBND TPHCM triển khai các hoạt động đổi mới sáng tạo. Trung tâm Đổi mới sáng tạo của Đại học Quốc gia TPHCM sẽ là đầu mối liên kết, hợp tác với các bộ, ngành trung ương, các địa phương, các trường đại học và doanh nghiệp để xây dựng và cùng giải quyết những vấn đề lớn của thành phố. Đại học Quốc gia TPHCM cũng sẽ phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh ở TPHCM nhằm làm chủ các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược. “Mục tiêu là trong khoảng 5-10 năm tới, Việt Nam có thể sở hữu những sản phẩm do chính mình nắm giữ công nghệ cốt lõi” - bà nêu quyết tâm.

Ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TPHCM - cho biết, UBND TPHCM xác định rằng, trong chiến lược phát triển mới, khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao là “sức mạnh mềm”, là động lực phát triển cốt lõi. Nếu như tiếp tục dựa chủ yếu vào vốn, đất đai và nhân công giá rẻ thì TPHCM sẽ sớm “chạm trần tăng trưởng”. Con đường phát triển bền vững của TPHCM là dựa vào tri thức, công nghệ và con người. TPHCM đang sở hữu những lợi thế lớn và hiếm có, với hệ thống đại học, viện nghiên cứu và cộng đồng khoa học lớn nhất cả nước, cộng đồng doanh nghiệp năng động, có khả năng thích ứng nhanh cùng lực lượng lao động trẻ, sáng tạo, giàu khát vọng.

“Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi của phát triển không chỉ nằm ở nguồn lực sẵn có mà ở khả năng tổ chức và kết nối để phát huy hiệu quả các nguồn lực thông qua cơ chế “3 nhà”. Trong đó, yêu cầu đặt ra là nghiên cứu phải gắn với nhu cầu thị trường, đào tạo phải gắn với chiến lược phát triển và doanh nghiệp phải thực sự trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Nhà nước là người đặt hàng và kiến tạo phát triển” - ông nói.