TPHCM hướng đến mục tiêu mỗi học sinh có 1 “trợ lý học tập AI”

Phóng viên: TPHCM hiện có hơn 2,6 triệu học sinh các cấp. Quy mô lớn liệu có gây khó khăn cho công tác dạy và học không, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Hiếu: Quy mô giáo dục của thành phố hiện rất lớn, tạo áp lực đáng kể lên hệ thống cơ sở vật chất giáo dục. Dù thành phố có hơn 3.500 cơ sở giáo dục, phân bổ ở toàn bộ 168 xã, phường và đặc khu, nhưng số lượng phòng học vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế.

Sĩ số ở nhiều lớp còn cao, một số công trình đã xuống cấp theo thời gian. Đặc biệt là sự chênh lệch rõ rệt giữa khu vực trung tâm với vùng ven, nơi đô thị hóa diễn ra nhanh. Việc triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới đòi hỏi hệ thống phòng bộ môn, thiết bị dạy học và hạ tầng số đồng bộ hơn. Hiện chỉ khoảng 66% trường được trang bị đủ thiết bị tối thiểu.

Ông Nguyễn Văn Hiếu - Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM

* Vậy trong năm 2026, thành phố sẽ có những giải pháp nào để cải thiện tình trạng trên?

- Trước yêu cầu phát triển mới, thành phố xác định 3 nhóm giải pháp trọng tâm để cải thiện chất lượng dạy và học. Thứ nhất, ưu tiên tối đa nguồn vốn đầu tư công cho việc xây dựng trường học còn thiếu, cải tạo những cơ sở xuống cấp và bổ sung thiết bị dạy học, tập trung đặc biệt vào các khu vực vùng ven và ngoại thành.

Thứ hai, thành phố tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng tham gia đầu tư xây dựng trường học, phòng bộ môn, phòng học thông minh và các thiết bị số theo mô hình hợp tác công - tư linh hoạt.

Thứ ba, ngành giáo dục sẽ tập trung chuẩn hóa thiết bị dạy học và các phòng học chuyên đề; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, AI trong tổ chức các hoạt động dạy học tiếng Anh, thực hành, thí nghiệm. Giải pháp này nhằm nâng cao năng lực ngoại ngữ và giúp học sinh được tiếp cận môi trường học tập hiện đại. Tóm lại, thành phố hướng đến đích nhất quán: mọi học sinh đều được học trong môi trường an toàn, hiện đại và chất lượng.

* Ông có thể cho biết thêm về kế hoạch đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, AI trong dạy học?

- Thành phố đặt mục tiêu xây dựng 1 xã hội học tập số công bằng, nơi khoảng cách địa lý được thu hẹp nhờ hệ thống học liệu số dùng chung, chất lượng cao, dễ tiếp cận cho mọi học sinh. Trên tiến trình này, thành phố sẽ nỗ lực để mỗi học sinh đều có 1 “trợ lý học tập AI” riêng, hỗ trợ nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất lộ trình học tập tối ưu.

Khi AI có thể đảm nhiệm một phần công việc, giáo viên sẽ có thêm thời gian để tập trung cho những nhiệm vụ cốt lõi: truyền cảm hứng, phát triển tư duy sáng tạo và giáo dục nhân cách cho học sinh.

Học sinh lớp Bốn Trường tiểu học Thuận Kiều (phường Đông Hưng Thuận) trong 1 tiết học tìm hiểu về cây nấm bằng công nghệ AI

Sở GD-ĐT đã xây dựng kế hoạch tổng thể. Trước hết, toàn ngành đã nâng cấp hệ sinh thái dữ liệu dùng chung, đảm bảo tính liên thông và bảo mật cao. Đây chính là nền tảng để các ứng dụng AI vận hành chính xác và hỗ trợ toàn diện, từ tuyển sinh đầu cấp đến đánh giá quá trình học tập.

Sở tiếp tục tổ chức các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu về công nghệ thông tin, chuyển đổi số và ứng dụng AI cho giáo viên. Hoạt động này không chỉ giúp thầy cô biết cách sử dụng công cụ, mà còn biết cách hướng dẫn học sinh ứng xử với công nghệ một cách an toàn, có đạo đức và trách nhiệm.

TPHCM cũng đã ban hành bộ quy tắc ứng xử và hướng dẫn sử dụng AI trong nhà trường, giúp bảo vệ dữ liệu cá nhân của người học và bảo đảm công nghệ luôn được sử dụng đúng mục đích, đúng chuẩn mực. Thành phố tiếp tục đẩy mạnh hợp tác quốc tế và huy động nguồn lực xã hội hóa, tạo điều kiện để ngành giáo dục tiếp cận nhanh hơn với các mô hình tiên tiến của thế giới.

* Trong năm nay, những nội dung quan trọng mà giáo dục thành phố sẽ đẩy mạnh là gì, thưa ông?

- Thành phố đang nỗ lực mở rộng không gian học tập, hướng tới hoàn thành chỉ tiêu 300 phòng học trên 10.000 dân trong độ tuổi đi học, để mọi trẻ em đều được học trong môi trường an toàn, hiện đại và nhân văn. Tiếp tục phát triển trường học thông minh và các trung tâm đào tạo chất lượng cao. Thành phố đặt giáo dục vào vị trí trung tâm của sự phát triển, giúp thế hệ trẻ có hành trang vững vàng bước vào nền kinh tế tri thức.

Năm 2026 cũng là thời điểm đẩy mạnh hội nhập quốc tế, thành phố quyết tâm chuẩn bị các điều kiện để thực hiện hiệu quả đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường. Trên nền tảng chuyển đổi số, mô hình trường học số và ứng dụng AI sẽ tiếp tục được thúc đẩy nhằm cá nhân hóa hành trình học tập của mỗi học sinh.

Nhưng, công nghệ càng phát triển, vai trò của người thầy càng trở nên quan trọng. Thầy cô được xem là hạt nhân của môi trường học tập hạnh phúc. Thời gian tới, các chương trình bồi dưỡng cho thầy cô về tâm lý học đường, kỹ năng sư phạm tích cực và phương pháp đồng hành cùng học sinh sẽ được đẩy mạnh. Nhờ đó, mỗi thầy cô không chỉ dạy học mà còn là người nuôi dưỡng cảm xúc tích cực trong lớp. Đích đến cuối cùng là xây dựng môi trường giáo dục nơi mỗi học sinh được tôn trọng và được phát triển theo đúng năng lực và đam mê của mình.

* Xin cảm ơn ông!

Trang Thư (thực hiện)