Nghịch lý của phim điện ảnh thời đại số?

Phim hành động và bom tấn dẫn đầu xu hướng kéo dài

Lời nhận xét phim dài không còn xa lạ ở khán giả xem phim. Ngay cả trong các chuyên mục đánh giá phim, nhiều đánh giá là bộ phim sẽ tốt hơn nếu được cắt bớt khoảng 20 phút. Liệu đây chỉ là cảm giác do thói quen xem nội dung ngắn trên mạng xã hội khiến chúng ta mất kiên nhẫn, hay thực sự phim đang dài hơn? Câu trả lời là phim đang dài hơn.

Indiana Jones and the Dial of Destiny (2023) có thời lượng 154 phút, tăng gần 40 phút so với phần đầu tiên ra mắt năm 1981

Nhà phân tích ngành công nghiệp điện ảnh Stephen Follows cho biết ông đã nghiên cứu thời lượng của 36.431 bộ phim ra rạp từ năm 1980 đến 2025. Kết quả, thời lượng trung bình của phim nhìn chung không thay đổi nhiều trong nhiều thập kỷ, dao động quanh mức 100–103 phút. Năm 2024, con số này là 103,6 phút.

Tuy nhiên, nếu chỉ xét các phim phát hành rộng rãi tại rạp, bức tranh lại khác. Trong thập niên 1990 và đầu những năm 2000, nhóm phim này có thời lượng trung bình khoảng 106 phút. Đến nay, con số đã tăng lên 114 phút, tức dài hơn khoảng 10 phút so với 20 năm trước. Đáng chú ý, tỷ lệ phim dưới 90 phút đã giảm mạnh. Nếu như trong thập niên 1980, khoảng 13% phim thuộc nhóm phát hành rộng có thời lượng dưới 90 phút, thì đến những năm 2020, con số này chỉ còn khoảng 7%.

Những bộ phim có ngân sách lớn (trên 100 triệu USD) thậm chí còn có xu hướng dài hơn. Chưa kể, thời gian quảng cáo và trailer trước khi chiếu cũng tăng lên, trung bình từ 20 đến 30 phút.

Thể loại phim có thời lượng dài nhất là phim hành động, trung bình khoảng 128 phút, dài hơn tới 25 phút so với vài thập kỷ trước. Nhiều loạt phim nổi tiếng cho thấy rõ điều này. Raiders of the Lost Ark (1981) dài 115 phút, trong khi phần gần nhất Indiana Jones and the Dial of Destiny (2023) lên tới 154 phút.

Tương tự, Mission: Impossible (1996) chỉ 110 phút, nhưng phần mới nhất đã dài đến 170 phút. Loạt phim James Bond cũng chứng kiến sự gia tăng đáng kể, từ 109 phút của Dr. No (1962) lên tới 163 phút ở No Time To Die (2021).

Một số ví dụ gần đây thậm chí còn gây tranh cãi về độ dài, như Avatar: Fire and Ash với thời lượng 197 phút, hay các phim thuộc Vũ trụ Điện ảnh Marvel giai đoạn mới có thời lượng trung bình khoảng 123 phút.

Xu hướng này không chỉ xuất hiện ở các thương hiệu lớn. Những phim ăn khách gần đây như Project Hail Mary dài 156 phút, trong khi các tác phẩm đoạt giải Oscar như One Battle After Another và Oppenheimer lần lượt dài 162 và 180 phút.

Vì sao phim ngày càng dài?

Theo Stephen Follows, không có một câu trả lời đơn giản cho xu hướng này. Tuy nhiên, ông đưa ra một số giả thuyết. Thứ nhất, các hãng phim ngày càng muốn biến tác phẩm của mình thành những sự kiện điện ảnh lớn, mang lại cảm giác hoành tráng cho khán giả.

Avatar: Fire and Ash có thời lượng dài đến 197 phút

Thứ hai, rạp chiếu cần lý do để thuyết phục khán giả trả giá vé cao hơn, và một bộ phim dài có thể tạo cảm giác đáng tiền hơn. Tuy vậy, câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ là liệu thời lượng dài hơn có đồng nghĩa với chất lượng tốt hơn?

Sự gia tăng thời lượng phim đặt ra một vấn đề đáng suy nghĩ. Trong bối cảnh khán giả ngày càng quen với nội dung ngắn trên mạng xã hội, việc các bộ phim trở nên dài hơn có thể là một nghịch lý. Nhưng cũng có thể, điều này phản ánh nhu cầu tìm kiếm những trải nghiệm điện ảnh đủ đầy hơn, nơi khán giả không chỉ xem phim, mà thực sự đắm chìm trong câu chuyện.

Câu hỏi vì thế không chỉ là phim dài hay ngắn, mà là: khán giả ngày nay đang mong đợi điều gì khi bước vào rạp chiếu?

Anh Vy