Menu

Hình ảnh không quên của chiến tranh biên giới phía Bắc 1979

11:21 13/02/2019

pno
Những hình ảnh tư liệu quý giá, trong đó có những bức ảnh mang tính biểu tượng về cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc trên biên giới phía Bắc cách nay 40 năm.
Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979
Bức ảnh mang tính biểu tượng về cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc năm 1979. Người chiến sĩ cầm súng B41 đứng bên cột mốc biên giới Lạng Sơn - Trung Quốc, hướng về phía quân xâm lược. Rạng sáng 17/2/1979, tiếng súng nổ mở màn cho cuộc chiến 30 ngày dọc biên giới Việt - Trung, trên địa bàn 6 tỉnh Lào Cai, Lai Châu, Cao Bằng, Hà Giang, Lạng Sơn, Quảng Ninh và kéo dài suốt 10 năm sau.
Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979
Cuộc động binh quy mô lớn của Trung Quốc khiến nhân dân Việt Nam và cả thế giới bất ngờ. Trong ảnh, xe tăng Trung Quốc vượt sông vào Việt Nam trong cuộc chiến tranh biên giới 1979.
Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979
Một cuộc chuyển quân thần tốc của 3 quân đoàn chủ lực Việt Nam trở về bảo vệ biên giới diễn ra bằng đường biển, đường bộ và đường hàng không. Liên Xô lập cầu hàng không tương trợ cho Việt Nam, đưa quân từ mặt trận Campuchia ra thẳng miền Bắc tham chiến.
Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979
Dù phải đối phó với hơn nửa triệu quân xâm lược (ước tính đến 600.000 người), nhưng quân dân Việt Nam vẫn kiên cường kháng cự ở khắp các tỉnh, thành biên giới và đánh bại hàng vạn quân địch.
Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979
Lực lượng vũ trang địa phương đã đánh bật hàng chục đợt tiến công của giặc. Các trận đánh diễn ra ác liệt ở cầu Khánh Khê, Tam Lung, Đồng Đăng. Với kinh nghiệm từ các cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ kèm theo đó là lợi thế thông thổ địa hình, dũng cảm chiến đấu và hợp đồng tác chiến tốt, phía ta đã bắt được rất nhiều tù binh địch.
Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979
Một chiến sĩ cầm trên tay khẩu CKC đang trông giữ tù binh Trung Quốc. 
Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979
Sau 10 ngày chiến đấu không đạt được mục tiêu, ngày 27/2, Trung Quốc tung thêm một quân đoàn nhằm vào thị xã Lạng Sơn dùng chiến thuật biển người hòng xâm chiếm các mục tiêu quan trọng. Cuộc chiến diễn ra quyết liệt giữa hai quân đoàn tăng cường của Trung Quốc và lực lượng vũ trang địa phương Việt Nam. Ở điểm cao 417, đoàn An Lão đã đánh bật hàng chục đợt tấn công, loại khỏi vòng chiến đấu trung đoàn 850 của Trung Quốc. Đặc biệt, ở khu vực cầu Khánh Khê trên đường 1B, chiến sĩ đoàn Tây Sơn đã kiên cường chặn đứng một sư đoàn quân và một tiểu đoàn xe tăng Trung Quốc.
Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979
Cả hai cánh quân Trung Quốc đều bị bộ đội địa phương và dân quân Cao Bằng đánh chặn. Cánh quân tây bắc dựa vào sức đột phá của xe tăng bị chặn tại Hòa An. Cánh quân đông bắc cũng bị đánh quyết liệt ở Thạch An và Quy Thuận, bị chặn đứng trên đường số 4. Mũi đánh vào Trà Lĩnh, Phục Hòa gồm 2 sư đoàn nhằm chiếm đèo Mã Phục, Khâu Chia cũng bị lực lượng vũ trang địa phương phản kích xé tan đội hình, bỏ chạy về bên kia biên giới. Một bức ảnh khác mang tính biểu tượng của cuộc chiến này, ghi lại hình ảnh những người lính Việt Nam trèo lên chiếc xe tăng Trung Quốc bị đánh lật.
Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979

Sáng 5/3, chương trình phát thanh 90 phút của Đài Tiếng nói Việt Nam phát bản tin đặc biệt kêu gọi "Hỡi đồng bào và chiến sĩ yêu quý! Quân thù đang giày xéo non sông, đất nước ta... Toàn thể đồng bào các dân tộc anh em trong cả nước, các tôn giáo, các đảng phái, già, trẻ, gái, trai hãy phát huy truyền thống Diên Hồng, triệu người như một, nhất tề đứng lên bảo vệ tổ quốc".

Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp phiên bất thường, ra quyết định tổng động viên trong cả nước. Cùng ngày, Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng ký sắc lệnh 29 - LCT ra lệnh tổng động viên. Mọi công dân trong lứa tuổi do luật định đều phải gia nhập lực lượng vũ trang bảo vệ tổ quốc. 50 triệu người Việt Nam sẵn sàng cho tình thế chuyển từ thời bình sang thời chiến.

Đây là lệnh tổng động viên duy nhất từ năm 1975 đến nay.

Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979
Lệnh tổng động viên được ban bố sáng 5/3, chiều cùng ngày Trung Quốc bất ngờ tuyên bố rút quân và rêu rao hoàn thành mục tiêu "dạy cho Việt Nam một bài học". Thể hiện thiện chí hòa bình, Việt Nam tuyên bố để Trung Quốc rút quân. Ngày 18/3, Trung Quốc hoàn thành việc rút quân. Trước khi rút, chúng còn tàn phá một số làng mạc, phá hoại công trình di tích, bệnh viện, trường học, giết hại nhiều người dân vô tội.
Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979
Trận chiến kéo dài 30 ngày đã hủy diệt 4/6 thị xã dọc biên giới Việt Nam, hàng chục nghìn dân thường thiệt mạng, trong đó có nhiều phụ nữ và trẻ em. 400.000 gia súc bị giết, hoa màu bị tàn phá, một nửa trong số 3,5 triệu dân 6 tỉnh biên giới mất nhà cửa, tài sản. Phía Trung Quốc bị diệt 62.500 tên, 550 xe quân sự trong đó có 220 xe tăng, xe bọc thép (hơn một nửa số tham chiến) bị bắn cháy, 115 đại bác và súng cối hạng nặng bị phá hủy…
Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979

Trên thực tế, chiến tranh biên giới phía Bắc kéo dài suốt 10 năm (1979-1989) khi Trung Quốc duy trì nhiều sư đoàn, trung đoàn độc lập áp sát biên giới lấn chiếm lãnh thổ, biến Việt Nam thành thao trường. Các đơn vị chủ lực Việt Nam thay phiên nhau bổ sung quân cho chiến trường phía Bắc. Nhiều đợt nhập ngũ diễn ra, hàng nghìn thanh niên Việt Nam tuổi 18-20 mãi nằm lại biên cương trong cuộc chiến này.

Trong ảnh, mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang) trở thành vùng chiến sự ác liệt nhất trong cuộc chiến chống xâm lấn biên giới. Từ tháng 4/1984 đến 5/1989, Trung Quốc đưa hơn 500.000 quân của 8 trong 10 đại quân khu tiến công toàn diện biên giới Vị Xuyên. Việt Nam có 9 Sư đoàn chủ lực tham chiến và thay nhau đóng giữ, chưa kể nhiều trung đoàn, tiểu đoàn các quân khu, quân của Bộ Quốc phòng và tỉnh thành khác.

Hinh anh khong quen cua chien tranh bien gioi phia Bac 1979
Thêm một bức ảnh biểu tượng về cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc 1979. Đối với Việt Nam, bài học lớn là luôn cảnh giác trong bất kỳ trường hợp nào. Bài học này còn có thể cảnh tỉnh đối với các nước trên thế giới, chỉ có con đường hợp tác hòa bình, vì lợi ích chính đáng của các bên, tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau mới là con đường bền vững, lâu dài, phù hợp với xu thế của nhân loại tiến bộ.

B.T.N