Menu

Cách phân biệt dấu hiệu các loại rắn độc cắn khi dọn nhà, quét mộ... cuối năm

09:33 11/02/2018

pno
Nọc rắn độc gồm hơn 20 thành phần khác nhau, chủ yếu là protein chứa các men và độc tố polypeptide. Sau đây là dấu hiệu phân biệt vết thương khi bị các loài rắn độc nhất Việt Nam cắn.

Tùy loại rắn mà thành phần độc chất có trong nọc rắn sẽ khác nhau. Độc tố dễ dàng ảnh hưởng đến thần kinh gây liệt cơ, suy hô hấp; hoặc có thể gây rối loạn đông máu, trụy tim mạch... 

Cach phan biet dau hieu cac loai ran doc can khi don nha, quet mo... cuoi nam
Một bệnh nhi bị rắn độc cắn nhập viện Bệnh viện Nhi đồng 2 TP.HCM

Các loài rắn độc nhất Việt Nam

Rắn độc thường chia thành 2 nhóm. Một nhóm chuyên gây rối loạn đông máu như: rắn chàm quạp, rắn lục đuôi đỏ. Nhóm gây liệt, suy hô hấp có rắn hổ đất, hổ chúa, hổ mèo, cạp nong, cạp nia, rắn biển.

Tùy theo loại rắn độc, vị trí cắn và liều lượng chất độc vào cơ thể mà mức độ nguy hiểm đến tính mạng cũng khác nhau. Nếu rắn độc cắn ở tay, chân thường nhẹ hơn cắn ở mặt. Mặt khác, trẻ có trọng lượng nhẹ hơn người lớn nên khi bị rắn độc cắn sẽ nặng hơn người lớn.

Tại miền Nam, nếu rắn hổ đất, rắn lục đuôi đỏ phân bố nhiều ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long thì tại các tỉnh vùng Đông Nam Bộ lại có nhiều rắn chàm quạp. Loại rắn chàm quạp rất độc, chúng có màu vàng, đen thường ngụy trang với thân cây cao su hoặc lá khô ở rừng cao su ở các tỉnh Bình Phước, Bình Dương.

Riêng 2 tỉnh Đồng Nai, Bình Thuận lại có nhiều rắn hổ mèo. Đây là loại rắn nguy hiểm vẫn chưa có thuốc điều trị, bệnh nhân có thể tử vong tại chỗ hoặc sau vài giờ bị nhiễm độc. Tuy nhiên, nếu người bệnh được đưa đến cấp cứu kịp thời, các bác sĩ sử dụng các máy thở, lọc máu, kháng sinh… điều trị triệu chứng vẫn có thể giúp bệnh nhân hồi phục sau 24 giờ.

Cach phan biet dau hieu cac loai ran doc can khi don nha, quet mo... cuoi nam
Bé gái chơi sau vườn nhà bị rắn lục đuôi đỏ cắn

Cách sơ cứu khi bị rắn độc cắn

Người xung quanh phải trấn an nạn nhân không hoảng sợ, nằm bất động và đặt vị trí bị cắn thấp hơn tim để làm chậm hấp thu độc tố. Nạn nhân được rửa sạch vết thương, băng chặt vị trí bị cắn bằng vải và nẹp cố định rồi chuyển nhanh đến bệnh viện.

Vì người dân sẽ không phân biệt được rắn lành và rắn độc, do đó cách sơ cứu khi bị rắn độc cắn cũng ứng dụng cho nạn nhân bị rắn lành cắn. Mặt khác, nếu rắn lành cắn cũng phải theo dõi tại bệnh viện suốt 24 giờ. Rắn lành cắn thường chỉ đau, không phù, không có dấu hiệu hoại tử hay xuất huyết, bệnh không bộc phát toàn thân.

Tóm lại, người bệnh không rạch vết thương lấy nọc độc vì không hiệu quả, lại khiến độc tố nhanh hấp thu vào cơ thể. Đặc biệt, cách sơ cứu khi bị rắn lục đuôi đỏ cắn hay rắn chàm quạp cắn mà rạch vết thương thì chảy máu càng nhiều vì bản thân 2 loại rắn này gây rối loạn đông máu.

Dưới đây là bảng các loài rắn độc nhất Việt Nam

Loài rắn Dấu hiệu tại chỗ Dấu hiệu toàn thân

Rắn chàm quạp

Cach phan biet dau hieu cac loai ran doc can khi don nha, quet mo... cuoi nam
 
Đau, hoại tử lan rộng, chảy máu không cầm, bóng nước có máu. Bầm máu, xuất huyết

Rắn hổ đất

Cach phan biet dau hieu cac loai ran doc can khi don nha, quet mo... cuoi nam
 
Gây đau, phù, hoại tử lan rộng. 30 phút đến vài giờ sau thì sùi bọt mép, liệt cơ hô hấp, tê, nói, nuốt khó. Liệt thần kinh, sụp mí mắt, mở mắt không được, liệt hô hấp, liệt vùng hầu họng, nuốt nước bọt không được.

Rắn hổ mèo

Cach phan biet dau hieu cac loai ran doc can khi don nha, quet mo... cuoi nam
 
Đau tại chỗ, hoại tử. Lừ đừ, liệt cơ hô hấp, đôi khi kèm theo co giật. Có thể tử vong ngay tại chỗ hoặc sau vài giờ.

Rắn lục đuôi đỏ

Cach phan biet dau hieu cac loai ran doc can khi don nha, quet mo... cuoi nam
 
Sưng nề, chảy máu, rối loạn đông máu.  Xuất huyết nhưng không bằng rắn chàm quạp.

Rắn cạp nia

Cach phan biet dau hieu cac loai ran doc can khi don nha, quet mo... cuoi nam
 

Rắn cạp nong

Cach phan biet dau hieu cac loai ran doc can khi don nha, quet mo... cuoi nam
 
Đau tại chỗ, ít hoặc không hoại tử. Liệt cơ hô hấp thường sau 1-4 giờ.

Bác sĩ Bạch Văn Cam

Cố vấn khối Hồi sức Cấp cứu, Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM