Menu

Hành trình ‘hải quy' của Phó Chủ tịch Huawei Mạnh Vãn Chu

14:53 10/12/2018

pno
Sau khi bà Mạnh Vãn Chu bị bắt giữ ở Canada theo yêu cầu của Mỹ, Vancouver bỗng dưng rơi vào tâm chấn của một sự kiện được đánh giá là “động đất mạnh 9 độ Richter”.
Hanh trinh ‘hai quy' cua Pho Chu tich Huawei Manh Van Chu
Ảnh trái: Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Tài chính (CFO) của tập đoàn Huawei - bà Sabrina Mạnh Vãn Chu. Ảnh phải: hai ngôi nhà của vợ chồng bà Mạnh Vãn Chu ở Vancouver, tọa lạc tại khu nhà giàu Shaughnessy và Dunbar. Hai ngôi nhà đều do ông Lưu Hiểu Tông – chồng bà Mạnh - đứng tên. Ảnh: Ian Young và Huawei

Sabrina Mạnh Vãn Chu, ái nữ của Chủ tịch kiêm nhà sáng lập tập đoàn Huawei Nhậm Chính Phi, là một trong những nhân tài "hải quy" (- "hồi hương") trở về gây dựng sự nghiệp trong nước.

Bỏ lại gia đình và hai ngôi nhà trị giá 16,4 triệu USD ở khu nhà giàu Vancouver, Canada, bà Mạnh trở về quê nhà, đóng góp cho tập đoàn Huawei trong vai trò CFO, và sau này là Phó Chủ tịch tập đoàn.

Bà Mạnh bị bắt tại sân bay Vancouver khi đang đổi chuyến hôm 1/12. Hiện bà bị tạm giam để chờ kết quả của phiên điều trần tại ngoại, cũng như khả năng có thể bị dẫn độ sang Mỹ để xét xử tội gian lận.

Theo David J. Martin - luật sư của vợ chồng bà Mạnh, hồ sơ nhà đất cho thấy 2 ngôi nhà, một trên đại lộ Tây 28 và một trên đại lộ Matthews, đều do ông Lưu Hiểu Tông đứng tên.

Hanh trinh ‘hai quy' cua Pho Chu tich Huawei Manh Van Chu
Bà Mạnh Vãn Chu (áo xanh lá) trong phiên điều trần tại ngoại ngày 7/12 tại Tòa án tối cao British Columbia - Ảnh: AP/Phác thảo tại tòa
Hanh trinh ‘hai quy' cua Pho Chu tich Huawei Manh Van Chu
Ngôi nhà của bà Sabrina Mạnh Vãn Chu trên đại lộ Tây 28, Vancouver, do chồng bà là ông Lưu Hiểu Tông đứng tên - Ảnh: Ian Young

Hồ sơ thẩm định của BC Assessment mô tả một cách bí hiểm rằng ông Lưu Hiểu Tông là một nhà “phát triển tiếp thị”. Tháng 10/2009, ông đăng ký sở hữu ngôi nhà 3 tầng, trị giá được xác định là 5,6 triệu đô la Canada, trên đại lộ Tây 28, Vancouver.

Ngôi nhà trên đại lộ Tây số 28 rộng 347 m2 dường như có người ở, với một chiếc xe hơi ngay trước cửa và bãi cỏ được xén tỉa cẩn thận. Tuy nhiên, không ai trả lời khi gọi cửa.

Tháng 5/2016, ông Lưu mua căn nhà thứ hai trên đại lộ Matthews, nhưng không có ai sinh sống ở đây. Căn biệt thự này rộng 747,6 m2 đang được cải tạo mở rộng, với một toilet di động đặt trên bãi cỏ trước nhà, một thiết bị xây dựng hạng nặng. Nhân viên bảo vệ trước cửa nhà cho hay, anh ta không biết ai là chủ nhà, nhưng có thể chuyển lời nhắn khi cần.

Hanh trinh ‘hai quy' cua Pho Chu tich Huawei Manh Van Chu
Ngôi biệt thự trên đại lộ Matthews của vợ chồng bà Sabrina Mạnh Vãn Chu - Ảnh: Ian Young

Mạnh Vãn Chu di cư sang Canada cách đây nhiều năm, nhưng bà bỏ quyền thường trú vào năm 2009 để trở về Trung Quốc. Cùng năm đó, vợ chồng bà mua căn nhà ở đại lộ 28. Bản thân bà Mạnh có thẻ Chăm sóc (thẻ dịch vụ y tế) và thẻ căn cước BC (British Columbia). Bà còn có số an sinh xã hội do Canada cấp.

Khi bà Mạnh về nước trong tư cách là một công dân vào năm 2009, gia đình bà vẫn ở lại Canada sinh sống.

Bà Mạnh có hai người con trai từ cuộc hôn nhân trước - con trai cả của bà hiện đã 20 tuổi, là một kỹ sư máy tính, và con trai thứ 14 tuổi, sống cùng cha ở Hong Kong. Bà Mạnh sau đó kết hôn với ông Lưu Hiểu Tông, có một người con gái chung, năm nay 10 tuổi. Ông Lưu Hiểu Tông và con gái hiện đang ở Thâm Quyến.

Con trai thứ của bà Mạnh từng theo học tại Vancouver. Con gái út của bà đi học mẫu giáo ở Vancouver trong thời gian ông Lưu làm luận văn thạc sĩ và sống tại đây.

Tuy nhiên, bà Mạnh Vãn Chu cho biết, các con của bà không còn sinh sống ở Vancouver từ sau năm 2012, mà chỉ sang đây nghỉ vào dịp hè hoặc dịp lễ.

Hanh trinh ‘hai quy' cua Pho Chu tich Huawei Manh Van Chu
Bà Mạnh Vãn Chu tham dự phiên họp của Diễn đàn đầu tư vốn VTB tại Moscow năm 2014 - Ảnh: Reuters
Hanh trinh ‘hai quy' cua Pho Chu tich Huawei Manh Van Chu
Các phóng viên chờ xếp hàng để tham dự phiên điều trần tại ngoại của Giám đốc Tài chính Huawei tại Vancouver hôm 7/12 - Ảnh: AFP

Không ai rõ chính xác bà Mạnh Vãn Chu nhập cư Canada vào năm nào, nhưng theo hồ sơ của Huawei, bà đã có những thành tựu tại tập đoàn từ những năm 2003-2007, trước khi được đề bạt làm giám đốc tài chính vào năm 2011. Bà Mạnh hiện là Phó Chủ tịch của Huawei - tập đoàn viễn thông khổng lồ của Trung Quốc có trụ sở tại Thâm Quyến. Tập đoàn này do cha của bà Mạnh là Nhậm Chính Phi sáng lập năm 1987.

Xung quanh thân thế của bà Mạnh Vãn Chu có hàng loạt câu hỏi chưa có lời đáp. Vào thời điểm trước năm 2009, làm sao bà vừa là "thường trú nhân" ở Canada, vừa là ngôi sao đang lên ở tập đoàn Huawei? Đây là điều bà Mạnh sẽ gặp khó khi đối mặt với kiểm toán của Cơ quan thuế vụ Canada (CRA), bên cạnh đó, bà còn có nguy cơ chịu án tù lên tới 30 năm tại Mỹ với mỗi tội danh lừa đảo. Một chi tiết khác đáng chú ý nữa là, bà Mạnh Vãn Chu giữ cả hộ chiếu Hong Kong và Trung Quốc đại lục, trong khi bà lại là công dân Canada?

Ngoài những câu hỏi đầy thách thức nêu trên, thực tế, việc Canada bắt giữ và xét xử Mạnh Vãn Chu được xem như là một phép thử chính trị của Washington, làm sôi sục thị trường tài chính và kích động Bắc Kinh, trong khi cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đang trong thời gian "đình chiến".

Hoàng Diệu (Theo SCMP)