Menu

Xứ Đàng Ngoài, Đàng Trong từ góc nhìn của người ngoại quốc

20:00 20/04/2019

pno
Có rất nhiều chuyện không được ghi chép trong sử chính thống được Baron mô tả chân thực qua sách.

Mô tả vương quốc Đàng Ngoài được tác giả Samuel Baron viết năm 1685 tại Fort Saint-Georges, Madras (Ấn Độ). Đây là một trong những cuốn sách có giá trị do người phương Tây viết về Việt Nam, bên cạnh những tác phẩm quan trọng của Alexandre de Rhodes.

Có rất nhiều chuyện không được ghi chép trong sử chính thống được Baron mô tả chân thực qua sách. Tác giả không viết về Đàng Ngoài dưới dạng du ký như nhiều nhà du hành hoặc thương nhân phương Tây khác. Đàng Ngoài dưới mắt Samuel Baron không phải là vùng đất ông lướt qua trong một chuyến đi mà là những miêu tả tỉ mỉ của tác giả về xứ sở này, có số liệu cụ thể như công trình khảo sát của một nhà dân tộc học. 

Xu Dang Ngoai, Dang Trong tu goc nhin cua nguoi ngoai quoc

Baron viết sách nhằm giới thiệu vương quốc Đàng Ngoài với độc giả người Anh, đồng thời để bác bỏ, phê phán những nhận thức sai lầm trước đó của Jean Baptiste Tavernier (một thương nhân và nhà du ký người Pháp) về xứ Đàng Ngoài.

Samuel Baron có mẹ là người bản xứ, cha người Hà Lan - là đại diện cho Công ty Đông Ấn Hà Lan tại Kẻ Chợ. Bản thân Samuel Baron sau này cũng là thương nhân nhiều năm sinh sống tại Kẻ Chợ nên những ghi chép của ông có cơ sở để tin cậy. Baron còn có quan hệ thân thiết với phủ chúa nên có điều kiện tiếp xúc, trải nghiệm, tìm hiểu cuộc sống của giới quý tộc cũng như những tập tục sinh hoạt đời thường của người dân vùng kinh kỳ vào thế kỷ XVII.

Trong khi đó, Xứ Đàng Trong được viết bởi tác giả người Ý Cristoforo Borri - một trong những giáo sĩ dòng Tên đầu tiên đến Đàng Trong, thời chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên, lưu trú ở đó từ năm 1618-1622. Tác phẩm của ông tường thuật khá chi tiết về xứ Đàng Trong: từ quốc hiệu, diện tích, khí hậu, đất đai, sản vật… đến phong hóa, tập quán, hành chính, quân sự, thương mại, đời sống tinh thần của người Việt lúc bấy giờ.

Bộ sách (do hai dịch giả Hoàng Anh Tuấn và Thanh Thư chuyển ngữ) được Công ty sách Omega Plus và nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM phát hành giữa tháng 4/2019. 


Trinh Sa