Menu

Những ca khúc bất hủ của một thế hệ từ thơ Nguyễn Phan Hách

17:41 22/04/2019

pno
Nhà thơ Nguyễn Phan Hách qua đời lúc 15g ngày 21/4 tại Hà Nội, sau một thời gian dài chống chọi với căn bệnh ung thư, hưởng thọ 75 tuổi.

Sự ra đi của nhà thơ để lại bao nỗi tiếc thương trong lòng người hâm mộ, nhất là với những ai đã trót phải lòng những câu từ được phổ nhạc trong các ca khúc sống mãi theo năm tháng của ông.

Nhung ca khuc bat hu cua mot the he tu tho Nguyen Phan Hach
Nhà thơ Nguyễn Phan Hách gắn liền với hai ca khúc nổi tiếng Làng quan họ quê tôi Mối tình đầu.

Sự khởi đầu trong mơ cùng Làng quan họ quê tôi

Có lẽ không ai chưa từng nghe những lời hát ngọt ngào: “Làng quan họ quê tôi, tháng giêng mùa hát hội/ Những đêm trăng hát gọi, con sông Cầu làm bao xanh /Ngang lưng làng quan họ xanh xanh…”. Những câu hát mở đầu trong nhạc phẩm nổi tiếng Làng quan họ quê tôi do Nguyễn Trọng Tạo phổ nhạc ra đời tháng 9/1978. Lấy cảm hứng từ bài thơ Làng quan họ của nhà thơ Nguyễn Phan Hách sáng tác năm 1969 in trên báo Văn nghệ.

Video clip Làng quan họ quê tôi qua tiếng hát ca sĩ Anh Thơ:

Đây được xem là một trong những bài hát đặc sắc và tiêu biểu cho sự ảnh hưởng của âm nhạc bác học đến dân ca, là dấu ấn mạnh mẽ đầu tiên của nhà thơ Nguyễn Phan Hách đóng góp cho nền âm nhạc nước nhà. Từng lời thơ của ông là bấy nhiêu tâm tư, tình cảm của nhà thơ trước cuộc đời, cuộc kháng chiến chống Mỹ trong một không gian văn hóa quan họ. Đó cũng là lí do vì sao những người bạn cùng trang lứa thường nhận xét ông là một cây bút đa tài với tâm hồn lãng mạn.

Nhạc sĩ Trọng Tạo từng chia sẻ, khi đọc bài thơ, ông như thấy những câu hát vang lên trong đầu mình, ngồi xuống viết mà quên cả ăn cơm. Chính cảm hứng này phần nào tạo nên giai điệu mộc mạc, chân chất mang đậm hồn dân tộc làm cho nhạc phẩm vừa man mác hồn quê, vừa chan chứa tự tình. Ngay cả những người chưa đặt chân đến miền quan họ cũng bị mê mẩn trong từng ca từ.

Từ Hoa sữa đến nhạc phẩm Mối tình đầu

Sau thành công của ca khúc Làng quan họ quê tôi, phải mất một khoảng thời gian khá dài- 10 năm, công chúng yêu nhạc mới được tiếp tục thấy một bài thơ khác- Hoa sữa của Nguyễn Phan Hách. Ca khúc này được nhạc sĩ Thế Duy phổ nhạc lấy tên là Mối tình đầu, trở thành ca khúc quen thuộc của nhiều khán giả.

Video clip nhạc phẩm Mối tình đầu:

Câu từ da diết, chân thật đến nỗi người nghe có thể cảm nhận chuyện tình của mình trong đó. Nhà thơ Nguyễn Phan Hách cũng từng chia sẻ ý tưởng do đâu ông viết nên bài thơ Hoa sữa: "Một hôm, cũng vào chiều thu, khi hoa sữa ngậm sương nồng lên mùi hương da diết, tôi đã một mình trở lại con đường cũ, đi lên lối cũ và ngồi vào chiếc ghế đá xưa. Chính lúc này, trong trái tim đầy đặn những buồn vui của thời gian và tuổi trẻ một lần nữa lại rung lên tha thiết."

Thơ của ông thường xuất phát từ những trải nghiệm, những câu chuyện của riêng tư gợi nên xúc cảm dạt dào, từ đó giúp các nhạc sĩ cho ra những nhạc phẩm để đời.

Nhà thơ, nhà văn Nguyễn Phan Hách (tên thật là Nguyễn Xuân Hách) sinh năm 1942 tại làng Mão Điền, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Lúc sinh thời, ông từng “cảm nắng” cô học trò họ Phan nên lấy bút danh là Nguyễn Phan Hách.

Sau khi tốt nghiệp ngành sư phạm, ông đi dạy học một thời gian rồi về Ty Văn hóa Hà Bắc làm cán bộ sưu tầm nghiên cứu văn hóa dân gian. Tiếp đến, ông về làm biên tập viên tuần báo Văn nghệ rồi chuyển sang NXB Hội Nhà văn làm biên tập viên. Từ năm 2008, ông làm Tổng biên tập NXB Dân trí.

Nguyễn Phan Hách có năng khiếu văn chương từ nhỏ. Năm 1958, khi còn ngồi trên ghế nhà trường, ông đã sáng tác và có truyện ngắn đăng báo Văn nghệ. Ông từng nhận giải thưởng do Tuần báo Văn nghệ tổ chức thi các năm 1969 và 1974; giải thưởng truyện rất ngắn của Tạp chí Thế giới mới năm 1994.

               Thu Hương