Menu

Nhà nghiên cứu Huỳnh Ngọc Trảng: ‘Đừng trách người trẻ quay lưng với văn hoá truyền thống’

12:39 05/04/2018

pno
Là diễn giả đầu tiên của dự án 'Diễn xướng Nam bộ', nhà nghiên cứu văn hoá Huỳnh Ngọc Trảng đau đáu về việc làm sao giữ gìn mạch văn hoá dân tộc không bị đứt gãy.

Ngày 8/4 tới, nhà nghiên cứu văn hoá Huỳnh Ngọc Trảng sẽ là diễn giả của hành trình Diễn xướng Nam Bộ kỳ đầu tiên, có tên Khảy nhịp tang tình- một trong những dự án tìm lại vẻ đẹp, giá trị những câu hò, điệu hát Nam bộ ngày xưa, đã và đang tồn tại ở vùng đất Gia Định – Đồng Nai, nay là TP.HCM.

Nha nghien cuu Huynh Ngoc Trang: ‘Dung trach nguoi tre quay lung voi van hoa truyen thong’

Nhà nghiên cứu Huỳnh Ngọc Trảng tham gia Diễn xướng Nam Bộ với vai trò diễn giả

Nhà nghiên cứu Huỳnh Ngọc Trảng là tác giả và đồng tác giả của hơn 70 công trình nghiên cứu, đầu sách, chiếm phần quan trọng trong số này là các sách về văn hóa, mỹ thuật và tâm linh, tín ngưỡng của vùng đất Nam bộ. Trong đó, cuốn Diễn xướng dân gian Gia Định - Sài Gòn, một cuốn sách khảo cứu về nghệ thuật diễn xướng dân gian cổ truyền do ông đồng tác giả được chú ý

Theo ông, đây là hoạt động để “cùng hợp lực nối mạch văn hoá xưa – nay”. Trong chương trình, ông sẽ điểm qua những thông tin tổng quan về 400 năm lịch sử Nam bộ thông qua những câu hò, điệu hát. Ngoài ra, các loại hình diễn xướng cơ bản: trữ tình dân gian (dân ca, hò, hát lý...), tự sự dân gian (nói vè, nói thơ, nói tuồng…), tổng hợp (sắc bùa, nghi lễ, khoa nghi ứng phú), múa lốt (múa hẩu, múa lân, múa sư tử…) cũng sẽ được ông diễn giải trong chương trình để khán giả hiểu thêm về hình thức diễn xướng.

Nói về trào lưu phục dựng, làm mới nhằm đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với công chúng trong thời gian gần đây của một số cá nhân, tổ chức, ông đau đáu: “Cái gì đến lúc đi thì phải đi, đến lúc mất thì phải mất. Vấn đề là mình muốn có sự liên tục trong mạch phát triển văn hoá chứ thật ra, mình không phải là người bảo thủ, cũng không muốn ăn mày dĩ vãng. Bây giờ, nếu những cái mới đi nhanh quá bỏ lại những loại hình văn hoá có giá trị tinh thần với ông bà ngày xưa, thì ai là người chịu thiệt thòi? - Là người trẻ”.

Theo nhà nghiên cứu Huỳnh Ngọc Trảng, cái khó để giữ gìn và phát huy được nghệ thuật truyền thống trong thời đại ngày nay khó cả từ nguồn lực, chính sách đến yếu tố thời đại, con người.

Nha nghien cuu Huynh Ngoc Trang: ‘Dung trach nguoi tre quay lung voi van hoa truyen thong’

Hình ảnh giới thiệu dự án

Ông lấy ví dụ đơn cử về loại hình hát ru để minh hoạ cho một trong những cái khó mà ông nhắc đến: “Khi gia đình chỉ có 1, 2 thế hệ sống như hiện nay thì việc lưu giữ điệu hát ru rất khó. Những cặp vợ chồng không sống chung với ba mẹ, ông bà, họ ru con ngủ cũng theo một hình thức khác, hiếm thấy những làn điệu ru con như trước. Những điều kiện cụ thể để hát ru tồn tại và phát triển trong thời buổi ngày nay đều không thuận lợi thì việc mai một là chuyện dễ hiểu". 

Nhưng, theo ông, nói như thế không có nghĩa là hoàn toàn không có cách. Đơn cử như hát ru, nếu có đơn vị nào đó đứng ra để thực hiện một bộ tư liệu về hát ru bằng âm thanh, thu âm ghi vào đĩa để những người mẹ hiện đại mở cho con nghe, họ cũng ngân nga được vài câu. "Tôi muốn làm được nhiều điều nhưng không thể chỉ nói, cần có những chủ trương và được thực hiện từ những người có hiểu biết, có tâm huyết thì việc mới thành”- ông nói.

Nha nghien cuu Huynh Ngoc Trang: ‘Dung trach nguoi tre quay lung voi van hoa truyen thong’

Dự án Diễn xướng Nam Bộ bao gồm nhiều kỳ

Hành trình Diễn xướng Nam Bộ là một chuyến du hành nhiều kỳ, mỗi kỳ khán giả sẽ được nghe một hình thức đờn ca hát xướng. Dự án được tổ chức bởi CCD (dự án Đối thoại cộng đồng của Cội Việt) và Soul Live Project.

CCD là dự án nhằm kết nối các nhà nghiên cứu với công chúng để trình bày các công trình khảo cứu, bóc tách từng lớp văn hóa của một cộng đồng. Nhà nghiên cứu Huỳnh Ngọc Trảng đã đồng hành cùng CCD qua các chương trình như: Táo quân - Nhất gia chi chủ, Dung dăng dung dẻ, Cây cội nước nguồn, Một, chạp, giêng, hai…

Diễn xướng Nam Bộ kỳ 1: Khảy nhịp tang tình sẽ diễn ra vào ngày 8/4 lúc 19 giờ tại Soul Live Project Complex, 216 Pasteur, Q. 3, TP.HCM.

Diễm Mi