Menu

“Xuất khẩu” văn hóa

11:13 08/07/2016

pno
Nền văn hóa khổng lồ của dân tộc Trung Hoa, như những gì thực tế hôm nay cho thấy, đôi khi không lấp đầy được những lỗ hổng xấu xí gây ra bởi hành vi của một hay nhiều nhóm người Trung Quốc.

Khi Đà Nẵng mở mang, chỉnh trang đô thị, trở thành một trong những thành phố đáng sống của Việt Nam, định hướng thiên về khai thác thế mạnh du lịch, ít người nghĩ rằng lượng du khách, nhất là du khách Trung Quốc, lại đổ về đây đông đến vậy. Họ gần như trở thành một trong những nguồn du khách chính, tràn ngập trên đường phố, ở những tuyến điểm du lịch từ Đà Nẵng đến Hội An.

Thống kê sáu tháng đầu năm, lượng khách Trung Quốc đến Việt Nam đạt hơn 1,2 triệu lượt, tăng gần 48% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 1/4 tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam. Thế nhưng, chưa kịp mừng vui khai thác lợi thế du lịch của một thành phố vừa có biển, vừa có núi, vừa hiện đại vừa cổ xưa, sản vật dồi dào phong phú, con người tháo vát nhiệt tâm, thì hàng loạt chuyện không vui, không đẹp đã xảy ra, mà căn nguyên là bởi cách hành xử của những người khách du lịch ấy.

“Xuat khau” van hoa
Thống kê sáu tháng đầu năm, lượng khách Trung Quốc đến Việt Nam đạt hơn 1,2 triệu lượt, tăng gần 48% so với cùng kỳ năm ngoái - Ảnh: Minh Hoàng

Đó là chuyện nhóm du khách Trung Quốc o ép, bắt nạt một chị bán chuối trên đường phố, vì chị không nhận tiền nhân dân tệ. Đó là chuyện ngay giữa lòng thành phố Đà Nẵng xuất hiện loại cửa hàng chỉ bán hàng hóa hay dịch vụ cho người Trung Quốc, không tiếp người Việt Nam. Đó là chuyện xảy ra trong một quán bar ở quận Hải Châu, một du khách Trung Quốc thản nhiên bật quẹt đốt tiền Việt. Và cao trào là chuyện giả dạng du khách nhập cảnh vào Việt Nam làm du lịch chui, có chiêu thức hẳn hòi để trốn tránh sự kiểm soát, trốn thuế, hành nghề hướng dẫn viên không phép, thuyết minh xuyên tạc lịch sử Việt Nam.

Những chuyện đó xảy ra ngày một nhiều hơn, đến mức đi đâu thấy nhóm du khách nào ồn ào nói chuyện lớn tiếng, va quẹt xô đẩy người khác không xin lỗi, thì biết ngay đó là khách Trung Quốc; ở đâu những đoàn như thế vào rồi đi, là thấy còn lại đầ y những rác rưởi, khạc nhổ… Những hành vi phản cảm ấy gây phẫn nộ cho người dân đất Quảng, vốn bản tính gặp chuyện chướng tai gai mắt là nói liền, gặp chuyện không thuận lý là cãi liền, quyết liệt không nhân nhượng. Chính quyền đã vào cuộc, nghe dân phản ánh, rút kinh nghiệm và hứa đưa ra các giải pháp chấn chỉnh, nhưng có vẻ như hình ảnh du khách Trung Quốc xấu xí đã định hình, khó mà ngày một ngày hai thay đổi.

Bởi vậy, người dân dễ hiểu, dễ đồng cảm khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam lên tiếng phản đối cuộc tập trận trái phép trên Biển Đông. Bắt đầu sáng 5/7 và sẽ kéo dài một tuần, cuộc tập trận diễn ra xung quanh quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, trên một khu vực rộng 100.000km2. Chính phủ Việt Nam đã phản đối mạnh mẽ: “Hành động này của phía Trung Quốc một lần nữa xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, đi ngược lại nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước, vi phạm luật pháp quốc tế trong đó có Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển 1982 và Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC)”. Việc tuân thủ các quy định pháp luật mang tính chất quốc tế đã không được coi trọng.

Chuyện khách du lịch Trung Quốc, với chuyện về cuộc tập trận này, khiến người ta nghĩ phải chăng đang có một kiểu hành xử chung, mang “phong cách văn hóa đương đại” của họ, được trình bày, phô diễn, bất chấp ác cảm của người chung quanh, của bạn bè quốc tế, không hề ngần ngại, hay hổ thẹn ngượng ngùng.

Tháng 9/2015, khi Thụy Sĩ quyết định dành riêng một chiếc tàu hỏa cho khách Trung Quốc tham quan núi Rigi thuộc dãy Alps - một điểm du lịch nổi tiếng, để tránh bớt phẫn nộ của người dân về việc du khách Trung Quốc đứng tràn lan trên tàu chụp ảnh, khạc nhổ xuống sàn tàu; khi người Nhật Bản phẫn nộ vì du khách Trung Quốc thả tiền cầu may làm chết cá, leo trèo, rung lắc cây cho hoa anh đào rụng tả tơi, chỉ để chụp ảnh; khi mốc đánh dấu và biển hiệu trên đường lên đỉnh Everest kín hình vẽ, chữ ký và nhiều dấu lưu niệm viết bằng tiếng Trung… người ta biết không chỉ một mình Đà Nẵng hứng chịu những hậu quả từ làn sóng du khách Trung Quốc. Người ta chia sẻ mối đồng cảm ấy ở tầm mức toàn cầu.

Chẳng phải những người khách ấy không biết người ta phản ứng ra sao trước hành vi thiếu văn hóa của mình. Ngay cả hướng dẫn viên người Trung Quốc cũng đã nói với khách của họ rằng người Việt Nam rất ghét Trung Quốc nên đừng nghe những gì hướng dẫn viên người Việt nói! Nhưng biết, mà người ta vẫn cứ làm, như thể đám đông ấy là vô danh tiểu tốt, chứ không phải là lớp con cháu hậu nhân của một dân tộc có bề dày lịch sử, có một nền văn hóa khiến người ta kính phục ngưỡng mộ.

Nền văn hóa khổng lồ của dân tộc Trung Hoa, như những gì thực tế hôm nay cho thấy, đôi khi không lấp đầy được những lỗ hổng xấu xí gây ra bởi hành vi của một hay nhiều nhóm người Trung Quốc. Hay đó chính là những thành tố của nền văn hóa Trung Quốc đương đại, mà họ đang muốn “xuất khẩu”, thông qua cách hành xử của những nhóm người trên?

Minh Thống