Menu

Xuân khoe sắc ở làng làm hoa giấy 300 năm miền hạ lưu sông Hương

11:30 26/01/2019

pno
Những ngày giáp tết Kỷ Hợi 2019, làng nghề sản xuất hoa giấy Thanh Tiên (xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế) hối hả vào vụ để kịp cung ứng ra thị trường những sản phẩm hoa giấy độc đáo, đẹp mắt.
Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong
Nằm ở phía hạ lưu sông Hương, làng Thanh Tiên (xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, Thừa Thiên - Huế) là vùng đất thuần nông nhưng có nghề truyền thống làm hoa giấy đã mấy trăm năm nay. Hoa giấy thường dành đặt trên bàn thờ gia tiên, đi tế lễ đình chùa, thờ phụng trong những ngày xuân về.
Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong
Làm hoa giấy truyền thống vào dịp tết như thế này với người làng Thanh Tiên chỉ lấy công làm lời, nhưng nghề truyền thống không thể bỏ được. Ngày làm đồng, đêm làm hoa giấy tăng thêm thu nhập cho gia đình. Trước đây, người dân làng Thanh Tiên phải dùng một số loại lá cây để nhuộm giấy. Chẳng hạn màu vàng được nhuộm từ trái dành dành, màu tím từ hạt mồng tơi...Ngày nay, giấy làm hoa có đủ sắc màu được bán sẵn, nên những người thợ đỡ tốn công sức hơn trước.
Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong
Việc làm hoa giấy ở làng Thanh Tiên nhộn nhịp bắt đầu từ tháng Chạp, khi nhà nhà chuẩn bị đón tết. Tuy nhiên các công đoạn như chọn mây, chọn giấy, tạo màu, chặt tre, chẻ tre, phơi tre, vót nan, nhuộm tre, nhuộm giấy... đều được thực hiện từ nhiều tháng trước đó.
Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong
Hoa giấy Thanh Tiên chủ yếu làm thủ công. Các công đoạn từ vót tre, tẩm màu, cắt cánh hoa, nhụy hoa… đều sử dụng đôi tay khéo léo của người thợ. Công đoạn cuối cùng là tạo nếp nhăn trên hoa, tạo sự sống động cho cánh hoa như hoa thật và kết hoa lại thành từng cành, mỗi cành từ 9-10 bông hoa.
Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong
Mỗi cành hoa giấy Thanh Tiên bao giờ cũng có 8 hoa chính. Trong đó 3 cành hoa ở giữa tượng trưng - Quân sư phụ cũng có thể là Thiên - Địa - Nhân hoặc Trung - Hiếu- Nghĩa. Trong đó luôn luôn có một chiếc hoa màu vàng hoặc màu đỏ được làm to nhất tượng trưng cho mặt trời, đấng minh quân còn 5 bông hoa hai bên tượng trưng cho Nhân - Lễ - Nghĩa - Trí - Tín. Chính vì vậy, ngày tết, người Huế thường mua hoa giấy Thanh Tiên, đặt trên bàn thờ tổ tiên với nhiều màu sắc trông rất bắt mắt.
Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong
Tương truyền, ngày xưa người dân làng Thanh Tiên quanh năm vất vả. Để mưu sinh, họ đã sử dụng đôi tay khéo léo của mình làm nên những cánh hoa giấy nhiều sắc màu mang bán phục vụ mọi người. Nghề làm hoa giấy ra đời từ đó và được gìn giữ cho đến bây giờ.
Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong
Bên cạnh các công đoạn làm thủ công như phải ráp nhụy hoa, cánh hoa thì những người thợ của làng đã sử dụng những chiếc đục sắt có nhiều khuôn hình khác nhau với các mẫu đài hoa, cánh hoa, búp hoa và lá của nhiều loài hoa khác nhau như mai, cúc, lan, đồng tiền...
Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong
Người dân làng Thanh Tiên thường truyền tai nhau câu ca về nghề làm hoa giấy: Xanh xanh đỏ đỏ vàng vàng. Cứ đến Tháng Chạp cả làng làm hoa. Trải qua gần 300 năm tồn tại, nghề làm hoa giấy Thanh Tiên còn có đất sống, được xem là một kỳ tích.
Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong

Hoa giấy nhìn bề ngoài tuy đơn giản, nhưng mang vẻ đẹp của tâm linh, nét đẹp riêng của văn hóa Huế. Mỗi bông hoa giấy đầy đủ triết lý Nho học của người phương Đông.

Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong
Trong dịp tết, bình quân mỗi gia đình ở Thanh Tiên làm từ 1.000 cặp hoa đến 2.000 cặp hoa, gia đình nào làm nhiều 6.000-7.000 cặp, mỗi cặp hoa có giá từ 5.000-10.000 đồng tùy loại. Dù sản phẩm hoa giấy không còn tiêu thụ nhiều như trước những dân làng vẫn duy trì nghề như một cách nhớ ơn tổ tiên.
Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong
Ngoài làm nghề hoa giấy, thời gian rảnh rỗi, những người thợ ở làng nghề Thanh Tiên còn đón tiếp nhiều đoàn du khách nước ngoài đến tham quan, tìm hiểu nghề làm hoa độc đáo này.
Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong
Với ưu thế làng nghề hơn 300 năm tuổi, hoa giấy Thanh Tiên đang nỗ lực ngày càng làm mới mình. Mỗi năm, chỉ có một lần hoa Thanh Tiên được “vinh danh”. Song đã từ lâu loại hoa này đã gắn với nếp sống tâm linh của người dân đất Thần kinh nói riêng và người dân Việt nói chung. Mỗi độ xuân về, bên cạnh sự nhộn nhịp của phố phường, những người mẹ, người chị vẫn lặng lẽ kết từng cây hoa thật lớn từ 400-500 cành mang bán dạo khắp phố phường xứ Huế.
Xuan khoe sac o lang lam hoa giay 300 nam mien ha luu song Huong
Những cánh hoa giấy Thanh Tiên ngập tràn từ làng quê len lỏi đến các con phố nhỏ xứ Huế  vảo mỗi dịp tết đến đã tô điểm thêm sắc xuân cho vùng đất cố đô.

Thuận Hóa