Menu

Tiến sĩ Vũ Ngọc Long: Báo cáo tác động môi trường lại... hủy hoại môi trường!

10:44 15/08/2018

pno
"Với kinh nghiệm ngồi hội đồng khoa học của mình, tôi xin nói thẳng rằng, độ chính xác và trung thực của các báo cáo tác động môi trường hiện nay rất thấp" - Tiến sĩ Vũ Ngọc Long khẳng định.

Tiến sĩ Vũ Ngọc Long - Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Sinh thái học Việt Nam:

TP.HCM được hình thành trên nền của một vùng đất ngập nước, có đầy đủ rừng ngập mặn, bãi bồi… Thành phố lọt thỏm giữa 4 con sông Đồng Nai, Sài Gòn, Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây tạo nên một “cái áo” bảo vệ cho toàn bộ sinh quyển của đô thị này qua bao thế hệ.

Tien si Vu Ngoc Long: Bao cao tac dong moi truong lai... huy hoai moi truong!
Tiến sĩ Vũ Ngọc Long

Kiến trúc sư có thể vẽ nên những công trình tráng lệ nhưng không thể hiểu được tầng sâu dưới chân đế, phía trên cao của các vùng đất. Việc lấn chiếm bờ sông đương nhiên tác động đến hệ sinh thái đặc trưng của sông ngòi. Hơn thế nữa, nó còn phá hủy, triệt tiêu hệ tự điều chỉnh tự nhiên (tự bảo vệ, tự phục hồi) ven các con sông.

Giống như một cơ thể thống nhất, nước dưới sông và đất trên bờ luôn có sự trao đổi chất với nhau. Hệ sinh thái bờ sông (hay còn gọi là hệ bờ) còn chất chứa những sinh vật có lợi chẳng hạn như các loài thân mềm hai mảnh vỏ. Với khả năng ăn các chất dơ bẩn, hàng triệu sinh vật này đã tạo ra “nhà máy” điều hòa, lọc nước tự nhiên khổng lồ cho dòng sông. Việc lấn chiếm sông, xây cất ven bờ sông, như tôi nói, đã phá vỡ những quy trình tự nhiên ấy.

Chưa kể vấn đề kiểm soát nước thải từ các công trình ven sông tạo ra. Tại một số khu vực bờ sông Sài Gòn ở trung tâm đang bị bê tông hóa, bờ tự nhiên còn bị thay thế bằng những thảm cỏ do con người tạo ra - đơn cử như công viên Central Park ở Tân Cảng - khiến dòng sông còn phải lãnh thêm nguy cơ ô nhiễm do nước tưới, thuốc và phân hóa học, những điều hiện không thể kiểm soát được.

Tất cả những vấn đề này lại thường bị người ta nại rằng, đã có trong báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của dự án. Tuy nhiên, với kinh nghiệm ngồi hội đồng khoa học của mình, tôi xin nói thẳng rằng, độ chính xác và trung thực của các báo cáo tác động môi trường hiện nay rất thấp. Đó chỉ là sự sao chép vụng về, cẩu thả từ những công trình khác mà không có sự đầu tư xứng đáng cho phương án bảo vệ môi trường. Hầu hết đều chỉ mang tính hình thức.

Sai lầm nhất là báo cáo tác động môi trường của các dự án lại do chủ đầu tư bỏ tiền thuê đơn vị tư vấn thực hiện. Rốt cuộc, hầu hết chỉ nhận được những sản phẩm đánh giá tác động môi trường đã “bôi trơn”. Hậu quả, báo cáo tác động môi trường lại “chung sức” hủy hoại môi trường.  

Quốc Ngọc (ghi)