Menu

Ai có quyền giải thích luật?

07:28 20/05/2019

pno
Cùng là xỉ gang thép, nhưng hai đơn vị là Sở TN-MT Thái Nguyên và Bộ TN-MT lại có hai cách giải thích tréo ngoe nhau.

Dư luận đang “nóng” về vụ những “lô hàng phế liệu” của Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (Formosa Hà Tĩnh - FHS) chuyển ra Thái Nguyên để bán cho các nhà máy thép. Trên giấy tờ đây là gang xỉ - phế liệu dùng để tái chế thép, hợp pháp. Nhưng chuyện sẽ chẳng có gì để nói nếu như Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) Thái Nguyên không vào cuộc và lên tiếng.

Theo Sở TN-MT Thái Nguyên, kết quả phân tích mẫu gang xỉ từ Formosa bán ra tỉnh này có hàm lượng pH vượt ngưỡng nguy hại theo quy chuẩn Việt Nam. Tính đến thời điểm kiểm tra, số gang xỉ của Formosa được bán ra Thái Nguyên đã hơn 20.000 tấn.

Ai co quyen giai thich luat?
Xỉ gang từ Formosa được cơ quan Nhà nước giải thích theo những cách khác nhau

Thế nhưng, gần như ngay sau đó, Vụ Quản lý chất thải (Bộ TN-MT) giải thích, xỉ gang của Formosa có chứa 71,6% là sắt, được pháp luật khuyến khích tái sử dụng làm nguyên liệu sản xuất thép. Và theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường thì loại gang xỉ này được coi là phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, chứ không phải là chất thải.

Bộ cho rằng “xỉ gang này nếu lọt ra môi trường thì đúng là chất thải, tuy nhiên, đến nay cả chục ngàn tấn xỉ gang ở Thái Nguyên vẫn ở trong các cơ sở, đơn vị. Vì vậy, Sở TN-MT tỉnh Thái Nguyên kiểm tra, lấy mẫu xỉ gang để đo, phân tích cho thấy pH vượt ngưỡng cho phép theo quy chuẩn QCVN 07;209/BTNMT là chưa phù hợp, do quy chuẩn này được sử dụng để kiểm soát chất thải ra môi trường, chứ không được sử dụng để đánh giá đối với phế liệu làm nguyên liệu sản xuất…”.

Đến đây, mọi người không khỏi ngạc nhiên. Cùng là xỉ gang thép, nhưng hai đơn vị là Sở TN-MT Thái Nguyên và Bộ TN-MT lại có hai cách giải thích tréo ngoe nhau. Chiếu theo cách giải thích của Sở TN-MT Thái Nguyên, xỉ gang thép của FHS là chất thải nguy hại. Mà, nếu đây là chất thải nguy hại, FHS phải chi ra số tiền không nhỏ để xử lý.  Ngược lại, theo cách giải thích của Bộ TN-MT, xỉ gang thép là “nguyên liệu sản xuất” thì FHS được lợi vì không phải bỏ tiền ra để xử lý chất thải mà còn có thể đem bán để tái chế.

Vấn đề ở đây là, trường hợp có mâu thuẫn trong việc giải thích luật thì cơ quan nào sẽ có thẩm quyền giải quyết? Hay nói cách khác, thẩm quyền giải thích luật thuộc về cơ quan nào?

Còn nhớ, ngày 24/7/2017, tại buổi thị sát khu liên hợp gang thép của FHS và làm việc với FHS, lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh và các bộ, ngành liên quan, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phát biểu: “Không an toàn thì không được sản xuất; nếu vi phạm trở lại thì phải đóng cửa nhà máy. Việc nâng công suất nhà máy phải đi liền với bảo vệ môi trường”. Thế nhưng, nếu luật pháp bất nhất, hay có thể giải thích theo nhiều cách khác nhau thì doanh nghiệp có thể lợi dụng tình trạng này để hoạt động mà không chịu tuân theo sự chi phối của luật pháp. 

Kim Yến