Menu

'Bảo tàng thiên tai' bên bờ biển

05:58 22/04/2019

pno
Đã có nhiều tranh cãi xung quanh việc một ngôi nhà thờ đổ nát ven biển Hải Hậu, Nam Định nên giữ lại làm địa điểm du lịch hay phá bỏ vì lý do mất an toàn.

Nổi tiếng là mảnh đất phù sa đồng bằng thấm đẫm chất văn hóa công giáo với dày đặc những ngôi nhà thờ kiến trúc đặc sắc, nhưng có vẻ ngôi nhà thờ đổ ven biển ở nơi này đang trở nên nổi tiếng. 

Nhà thờ đổ Hải Lý (tại xã Hải Lý, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định) vốn là một công trình văn hóa công giáo có tên là nhà thờ Thánh Maria Madalena được xây dựng năm 1943 do một kiến trúc sư người Pháp thiết kế và giám sát xây dựng. Năm 2005, sau 60 năm tồn tại, ngôi nhà thờ thường gọi là trái tim của giáo xứ Xương Điền này bị cơn bão số 7 tàn phá. Từ đó cha xứ của giáo phận và giáo dân trong vùng bỏ hoang ngôi nhà thờ, tìm một khu đất khác xây lại nơi sinh hoạt tôn giáo của họ, tránh hẳn khu vực bờ biển. Đó không phải lần đầu tiên giáo xứ Xương Điền phải di chuyển nhà thờ vì xây dựng quá gần mực nước thủy triều. Mỗi lần nước biển xâm thực phá hủy công trình là một lần họ phải chuyển vào sâu bên trong, mặc dù một công trình có kiến trúc vòm Gothic bên bờ biển này vốn có vẻ đẹp không thể so sánh. 

'Bao tang thien tai' ben bo bien
Tình trạng đổ nát của công trình nhà thờ đổ Hải Lý ven biển Hải Hậu hiện nay.

Trên thế giới, chứng tích nhìn thấy bằng mắt thường về quá trình biến đổi khí hậu và nước biển dâng không có nhiều. Tháp chuông và bức tường còn lại của nhà thờ đổ nát ven biển Hải Lý là rõ ràng nhất. Như vậy, từ một công trình không quá đặc sắc về kiến trúc, nhà thờ đổ Hải Lý có thể trở thành một bảo tàng chứng tích thiên nhiên, có giá trị cảnh báo, nhắc nhở ý thức bảo vệ tự nhiên, tránh xâm phạm vào quy luật tự nhiên. Chưa kể, công trình đổ nát này còn có giá trị nghiên cứu khoa học về biển, thủy văn và sự thích ứng với biến đổi khí hậu của con người.

Năm 1996, nước biển bắt đầu xâm lấn vào đất liền gần 1km. Sự xâm lấn này khiến cho cả ngôi làng Xương Điền và dải bờ biển bị kéo ra thềm lục địa. Dọc chiều dài 20km bờ biển Hải Hậu tại khu vực này là hướng biển xâm thực chính diện. Nước biển lấn sâu cùng quá trình dân biển Hải Hậu phải di chuyển dần vào sâu bên trong, tránh xa bờ biển cứ bị gặm nhấm theo thời gian. 

Mọi công trình không đủ sức kiên cố và chống đỡ đều nhanh chóng bị hủy, riêng nhà thờ Maria Madalena còn lại vì tường công trình chắc chắn, vững chãi, xây dựng cân đối. 

Vài năm gần đây, cùng với trào lưu du lịch bụi, giới trẻ phát hiện ngôi nhà thờ bỏ hoang ven biển Hải Lý là một nơi ngắm biển tuyệt đẹp, nhất là khi bình minh và hoàng hôn trên biển. Bên cạnh ngôi nhà thờ này là cuộc sống của những ngư dân khai thác thủy hải sản ven bờ  rất hấp dẫn khách du lịch. 

Tuy nhiên, do chỉ còn ngọn tháp chuông và bức tường đổ nát, công trình này mỗi đợt thủy triều lên ngập dưới mực nước biển và có thể đổ xuống bất cứ lúc nào. Hiện nay, bên ngoài nhà thờ đổ, xã Hải Lý có hàng rào dây thép và cắm biển “nguy hiểm - cấm vào”, nhưng lại cho phép nhiều hàng quán mọc lên nhằm phục vụ khách du lịch. Điều đáng nói là mạng xã hội cũng tạo nên hiệu ứng lan truyền về một địa điểm “sống ảo”.  

Tình thế buộc địa phương phải tổ chức thi công xây dựng kè, rọ đá, gia cố phần móng bảo vệ chứng tích và đổ đường bê tông rộng 3m ra xung quanh. Trước mắt, công trình này đã và đang được sử dụng cho mục tiêu quảng bá du lịch địa phương. 

Trương Thúy Hằng