Menu

Tổng thống Trump có toàn quyền quyết định về người tị nạn, người nhập cư đến Mỹ không?

07:10 30/01/2017

pno
Làn sóng phản đối sắc lệnh mới cấm người nhập cư từ 7 quốc gia trong 90 ngày, đóng băng chương trình người tị nạn 120 ngày ở Mỹ, ngày càng dâng cao.

Trước những thông tin cập nhật liên tục về phản ứng của người dân Mỹ cũng như người dân thế giới liên quan sắc lệnh mới, có rất nhiều thông tin cần mọi người hiểu tường tận. Liệu ông Trump có toàn quyền quyết định số phận của hàng ngàn người hay không?

Người nhập cư là người từ các quốc gia khác đến Mỹ vì nhiều lý do cá nhân, trong số đó là tìm kiếm một đời sống phù hợp hơn với quốc gia mình đang sinh sống.

Người tị nạn là những người tìm nơi an toàn nương náu vì nơi họ ở quá bất ổn vì chiến tranh và những rủi ro đe dọa tính mạng.

Cả người nhập cư lẫn người tị nạn đều trong tình trạng phải được bảo vệ theo luật pháp quốc tế.

Tong thong Trump co toan quyen quyet dinh ve nguoi ti nan, nguoi nhap cu den My khong?
Nhiều người Hồi giáo tại sân bay quốc tế John F. Kennedy, New York hoang mang trước lệnh cấm nhập cư vào Mỹ của ông Trump. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Trump có quyền cấm người tị nạn và người nhập cư hay không?

Theo Luật Liên bang, một vị tổng thống có quyền ngưng các chương trình dành cho người tị nạn mà hoàn toàn không cần sự thông qua của Quốc hội một khi Tổng thống cho rằng đây là những nhân tố ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia Mỹ.

Luật ghi rằng Tổng thống có quyền lựa chọn biện pháp nào mà Tổng thống cho rằng phù hợp.

Tòa án liên bang Eastern District of New York đã ban bố quyết định cho phép ở lại khẩn cấp và tạm thời đóng băng một phần sắc lệnh của Tổng thống Trump. Tuy nhiên, đây không phải là quyết định cuối cùng.

Vì sao lại là 7 nước có trong danh sách?

Trong 7 nước trên có Iran, Sudan, Syria có tên trong danh sách tài trợ khủng bố của Bộ Ngoại giao Mỹ. 4 nước còn lại theo Bộ Ngoại giao Mỹ là thiên đường của những kẻ khủng bố.

Mỹ đã đón nhận bao nhiêu người tị nạn của 7 quốc gia bị cấm cửa?

Bộ Ngoại giao Mỹ đã thông qua hồ sơ thị thực của 617.752 người tị nạn và 10.891.745 khách du lịch và lao động nước ngoài đến Mỹ năm 2016.

Khoảng 20% trường hợp người tị nạn có thị thực ở Mỹ năm 2016 (tương đương 30.000) thuộc 7 nước bị cấm cửa (Iran, Iraq, Syria, Libya, Sudan, Somalia và Yemen).

Có người tị nạn nào từ 7 quốc gia trên bị buộc tội khủng bố ở Mỹ chưa?

Chưa có.

Tay súng Omar Mateen tấn công hộp đêm Pulse ở Orlando tháng 6/2016 khiến 49 người chết được sinh ra ở Mỹ và có nguồn gốc Afghanistan. Tên này trước khi thực hiện hành vi khủng bố đã có nhiều năm đến sống ở Saudi Arabia.

Cặp đôi And Syed Rizwan Farook và Tashfeen Malik giết 14 người ở San Bernardino, California tháng 12/2015 cũng không phải người nhập cư của 7 nước trên. Farook là con của vợ cồng người nhập cư Pakistan trong khi vợ hắn đến từ Saudi Arabia.

Theo nhiều nhà quan sát, ông Trump không cấm cửa người tị nạn, người nhập cư ở các quốc gia từng có quan hệ làm ăn với gia đình ông dù đó là những nước đa số người dân theo đạo Hồi.

Tong thong Trump co toan quyen quyet dinh ve nguoi ti nan, nguoi nhap cu den My khong?
Hossein Khoshbakhty xúc động khi kể về người anh trai Iran của mình. Anh trai ông, dù mang thẻ xanh của Mỹ, cũng nằm trong diện bị cấm nhập cảnh theo sắc lệnh mới ban hành. Ảnh: Reuters.

Ông Trump có cấm được người nhập cư đã có thị thực đến Mỹ?

Điều này thuộc về quyết định của các tòa án. Hiện các quan chức nhập cư đã từ chối người nhập cư từ 7 quốc gia trên sau khi Tổng thống Trump ký sắc lệnh. Tiếp đến dự đoán có rất nhiều vụ kiện tụng từ phía người nhập cư.

Tổng thống Trump có quyền cấm người tị nạn, người nhập cư vì tôn giáo của họ?

Các chuyên gia pháp lý cho biết lệnh cấm người nhập cư Hồi giáo cũng như lệnh cấm người tị nạn ở một quốc gia với đa số người theo đạo Hồi có thể bị “tuýt còi” bởi First Amendment – Đạo luật Bổ túc Thứ Nhất.

Quy định ghi rõ:

“Quốc hội sẽ không tạo luật quý trọng một cơ sở tôn giáo, hay cấm đoán tự do tín ngưỡng…”.

Đồng thời, lời kêu gọi của Tổng thống Trump ưu ái cho người Thiên Chúa giáo có thể bị “bẻ” lại bởi những quy định về tự do tín ngưỡng ở Mỹ.

Tong thong Trump co toan quyen quyet dinh ve nguoi ti nan, nguoi nhap cu den My khong?
Biểu tình phản đối sắc lệnh của ông Trump. - Ảnh: Getty Images

Lệnh cấm trên có ảnh hưởng đến người nhập tịch có nguồn gốc từ 7 quốc gia trong danh sách không?

Hoàn toàn không ảnh hưởng. Tuy nhiên, nếu muốn an toàn, những đối tượng này không nên ra khỏi nước Mỹ trong 90 ngày. Nếu có việc cần phải ra khỏi nước Mỹ thì phải nhờ luật sư tư vấn.

 Việc xét duyệt người tị nạn sắp tới sẽ thế nào?

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết có hệ thống kiểm tra chặt chẽ nhân thân của người tị nạn ở các quốc gia trên thế giới. Người tị nạn trước hết sẽ được phỏng vấn ở đất nước mình và lý lịch được gạn lọc kỹ. Quá trình này mất hai năm.

 Di Lâm (Theo USA Today, CNN, Washington Post)