Menu

Bang Missouri nối tiếp chuỗi lệnh cấm phá thai

15:49 18/05/2019

pno
Missouri chuẩn bị trở thành tiểu bang mới nhất do Đảng Cộng hòa lãnh đạo ban hành luật chống phá thai, góp phần thúc đẩy các cuộc chiến pháp lý buộc Tòa án Tối cao xem xét lại án lệ Roe v. Wade .

Hôm thứ Sáu 17/5, Hạ viện Missouri phê chuẩn dự luật cấm phá thai được Thượng viện thông qua, gửi văn bản tới bàn của Thống đốc Mike Parson, người cam kết rằng ông sẽ ký ban hành.

Dự luật, HB 126, cấm phá thai sau tám tuần mang thai hoặc khi phát hiện nhịp tim thai nhi, dù cho phụ nữ thường không biết họ đang mang thai trong thời gian đó.

Dự luật nêu các ngoại lệ cho những ca được xác định là trường hợp khẩn cấp về y tế, chẳng hạn như  người mẹ bị đe dọa sức khỏe nặng nề hoặc đối mặt với thương tích nghiêm trọng, nhưng không bao gồm trường hợp mang thai do hiếp dâm hoặc loạn luân.

Thống đốc Mike khẳng định ông sẽ ký vào dự luật vì: "Tôi là thống đốc bang Missouri và đó là những gì tôi làm. Tôi tin vào khía cạnh hỗ trợ cuộc sống của vấn đề".

Ông nói thêm rằng luật pháp đáp ứng "những gì tôi tin là hợp hiến cho nhà nước của chúng tôi." Đồng thời, ông Mike dự đoán rằng đạo luật mới sẽ vấp phải sự ngăn chặn của tòa án, nhưng lạc quan rằng án lệ Roe v. Wade nên bị hủy.

Bang Missouri noi tiep chuoi lenh cam pha thai
Hạ viện bang Missouri thông báo thông qua dự luật cấm phá thai từ tuần thứ 8 của thai kỳ.

David Eisenberg, giám đốc y tế tại Tổ chức Cha mẹ có kế hoạch của Vùng St. Louis và Tây Nam Missouri, nói rằng ông nhận thức được nhiều hơn một tổ chức "đang lên kế hoạch cho thách thức pháp lý" đối với luật cấm phá thai.

Dù vậy, ông Eisenberg nhấn mạnh rằng các phòng khám phụ khoa tại Missouri vẫn hoạt động bình thường, vì đạo luật này chưa có hiệu lực.

Dự luật được thông qua vài ngày sau khi luật phá thai nghiêm ngặt của Alabama được ký bởi Thống đốc Kay Ivey. Theo luật, các bác sĩ thực hiện phá thai có thể bị kết án chung thân. Đảng Cộng hòa tại Alabama cố tình thúc đẩy đạo luật với mục tiêu đưa vụ việc ra Tòa án tối cao.

Làn sóng cấm phá thai ở các bang do đảng Cộng hòa nắm đa số được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump đề cử hai ghế trong Tòa án Tối cao, mang lại cho phe bảo thủ lợi thế 5-4 và trao cho họ cơ hội tốt nhất trong việc đảo ngược quyết định năm 1973.

Các nhà lập pháp đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu cho dự luật của Missouri nói rằng họ cấm phá thai sau khi thai nhi phát triển đến mức có thể cảm thấy đau đớn. Họ tin rằng điều này sẽ trở thành cơ chế "kích hoạt" lệnh cấm phá thai ở Missouri nếu án lệ Roe v. Wade bị bác bỏ.

Án lệ Roe v. Wade

Jane Roe là biệt danh pháp lý của Norma McCorvey, sinh năm 1947.
Bà chào đời tại Louisiana năm 1947 rồi lớn lên ở Texas. Lấy chồng năm 16 tuổi, nhưng chỉ ở chung được hai tháng, từ đó trở thành dân vô gia cư sống ngoài đường phố, ngủ chung với phụ nữ cũng như đàn ông rồi có mang. Norma làm mọi việc để kiếm sống và vướng mắc vào đủ mọi tệ trạng xã hội từ rượu đến ma túy.

Năm 1969, ở tuổi 22, Norma có bầu lần thứ ba và không muốn sinh con lần nữa. Nhưng luật tiểu bang Texas cấm phá thai trừ khi sinh mạng của người mẹ bị nguy hiểm. 

Vào thời điểm này, Norma McCorvey gặp hai nữ luật sư, Sarah Weddington và Linda Coffee. Hai luật sư này có ý muốn tranh đấu sửa đổi luật lệ phá thai ở Texas. Lúc đó, Norma mang cái thai trong bụng đã được năm tháng, và bằng cố gắng cuối cùng, Norma ký một bản khai có tuyên thệ trước tòa (affidavit) với hy vọng có một chánh án thông cảm cho phép phá thai. Nỗ lực không có kết quả, và hai nữ luật sư giúp Norma nạp đơn khởi tố tại tòa liên bang khu vực Bắc Texas. 

Ngày 17/6/1970, hội đồng gồm ba chánh án tòa liên bang đồng thuận phán quyết luật của Texas là vi hiến vì vi phạm quyền riêng tư của nguyên đơn chiếu theo Tu Chính Án số 9 Hiến Pháp Hoa Kỳ. Tuy nhiên, tòa từ chối ban hành án lệnh chống việc áp dụng luật Texas của cơ quan công lực. Cả hai bên đều kháng cáo, sự việc được đưa lên Tối Cao Pháp Viện và tới cuối năm 1971, cơ quan tư pháp này mới chấp nhận phân xử.
Qua giai đoạn kiện tụng kéo dài ấy, Norma đã sinh đứa con thứ ba và một lần nữa đem cho người khác làm con nuôi. 

Ngày 22/1/1973, chín thẩm phán Tối Cao Pháp Viện, với số phiếu 7-2, ra phán quyết giải thích rằng: “Theo tinh thần Tu Chính Án số 14 Hiến Pháp Hoa Kỳ, người phụ nữ có quyền phá thai”.

Quyền này được dùng trong suốt thời gian mang thai, tuy nhiên, Tối Cao Pháp Viện lại cho phép các tiểu bang tùy nghi ấn định hạn kỳ, trong ba tháng đầu, tháng thứ hai hay tháng thứ ba, theo ý niệm là khi nào cái thai có khả năng tồn tại độc lập (viability).

Linh La (Theo CNN)