Menu

Chuyện hướng nghiệp ở Pháp

14:52 28/10/2015

pno
Cha mẹ Pháp tôn trọng gần như tuyệt đối lựa chọn nghề nghiệp của con, miễn đó là nghề chân chính.
Chuyen huong nghiep o Phap
Ảnh mang tính minh họa - Shutterstock

Tôi là bà mẹ có ba con đều đang tuổi đi học, đứa lớn học năm hai đại học, đứa thứ hai là con riêng của chồng, 14 tuổi, học năm cuối cấp II tại Pháp và bé nhỏ sang năm sẽ vào lớp 1.

Giống như các bậc cha mẹ khác, chuyện hướng nghiệp cho con là quan tâm hàng đầu của tôi. Thú thật tôi đã từng trải qua khoảng thời gian dài sống trong căng thẳng hồi hộp khi con gái lớn thi đại học ở Việt Nam với đủ thứ áp lực vô hình dù rằng tôi là một bà mẹ khá cởi mở, không kỳ vọng và gây áp lực gì cho con.

Cũng vì đã trải qua nên giờ đây khi chứng kiến quy trình lựa chọn nghề của bé thứ hai và các bạn cùng trang lứa, tôi mới hiểu hết thế nào là hướng nghiệp.

Theo quy định của Pháp, học sinh độ tuổi 14-15 khi học năm cuối cấp II sẽ có một tuần đi thực tập tại các công ty, nhà máy, xưởng sản xuất hoặc cửa hàng... tùy theo ý định lựa chọn nghề nghiệp sau này.

Đương nhiên trước đó trong lớp các cháu đã có những buổi thảo luận với thầy cô, bạn bè về mong ước của mình cho công việc tương lai. Khi xác định được mục tiêu, mỗi học sinh sẽ nhờ cha mẹ hoặc nhà trường liên hệ với nơi phù hợp nguyện vọng của mình để gửi đơn xin thực tập.

Kỳ thực tập kéo dài một tuần với thời gian và lịch trình đi làm như nhân viên thực sự. Và tuần này con chúng tôi và các bạn của cháu có một kỳ thực tập như vậy. Các cháu không được phép tự mình làm việc, vì luật của Pháp quy định rất ngặt nghèo về lao động vị thành niên.

Tuy nhiên các cháu sẽ được hướng dẫn cụ thể tỉ mỉ về công việc tại công ty, cách thức sản xuất hay vận hành, trách nhiệm và công việc của từng người, đặc biệt các cháu sẽ được tham gia vào các buổi họp của công ty.

Chuyen huong nghiep o Phap
Theo quy định ở Pháp học sinh 14 - 15 tuổi khi học cuối cấp II sẽ có một tuần đi thực thực tập  tùy theo ý định lựa chọn nghề nghiệp sau này

Trong suốt quá trình thực tập, tùy thuộc tính chất từng công việc mà các cháu được phép tham gia gián tiếp có giám sát và đôi khi được hưởng trợ cấp do công ty trả, thường thì với những việc mang tính dịch vụ. Sau một tuần thực tập, mỗi học sinh làm một bản báo cáo về những gì mình đã ghi nhận được, gửi cho trường và công ty.

Đây thực sự là kỳ ngoại khóa rất thiết thực cho học sinh, vì qua đó các cháu nhận ra mình có thật sự yêu thích, thật sự thích hợp hay thực sự có khả năng với công việc mà mình dự định lựa chọn hay không. Bản báo cáo thu hoạch rất quan trọng bởi nó có thể tác động trực tiếp đến việc nếu các cháu thực sự hứng thú với công việc và muốn quay lại học nghề chính tại nơi thực tập.

Tôi đã đặt câu hỏi “vì sao học sinh lại thực tập ở năm cuối cấp II mà không phải là năm cuối cấp III?” với rất nhiều người Pháp. Khi được giải thích, tôi thấy đó quả là quy định cực kỳ sáng suốt.

Luật của Pháp quy định, mọi trẻ em bắt buộc phải học hết cấp II chứ không bắt buộc phải học cấp III. Cấp III chỉ dành cho những em nào muốn học lên đại học chứ không bắt buộc với rất nhiều ngành nghề khác.

Họ lý giải: một thợ làm bánh hay cắt tóc chẳng cần phải học cấp III làm gì vì nghề nghiệp của họ không cần đến những kiến thức đó, trong khi thời gian hai-ba năm đã đủ tạo nên một người thợ lành nghề. Cho nên đừng ngạc nhiên khi bạn xem một chương trình thi tài năng nghề trên ti vi của Pháp với những thí sinh chỉ xấp xỉ tuổi 20 nhưng tự tin giới thiệu có năm-sáu năm thâm niên trong nghề.

Và với những người chọn nghề làm thợ thì những cuộc thi tay nghề chính là thước đo thành công của họ. Ở Pháp, nhiều nghề người thợ được trả lương cao, nhiều đãi ngộ và được vinh danh không kém doanh nhân hay học giả. Như trong lĩnh vực ẩm thực, để được một đầu bếp đẳng cấp ba sao Michelin nấu cho ăn, ngoài việc bạn phải có tiền thì còn phải rất kiên nhẫn bởi danh sách chờ đặt chỗ kéo dài có khi cả năm.

Cấp III ở Pháp cũng là một mô hình rất linh động, có thể học toàn thời gian hoặc bán thời gian kiểu vừa học vừa làm, áp dụng với những học sinh vừa muốn học tiếp cấp III để dành cho kế hoạch học lên sau này và vừa muốn đi làm để kiếm tiền sống tự lập.