Đề xuất hàng loạt ưu đãi để phát triển nhà ở cho thuê

TPHCM đang đứng trước nhu cầu rất lớn về nhà ở cho thuê khi có gần 1 triệu người có nhu cầu mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội

Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch HoREA - cho biết, chỉ đạo mới của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc xác định nhà ở cho thuê là một trong những trụ cột phát triển nhà ở đến năm 2030 mở ra cơ hội hình thành một phân khúc nhà ở mới, bên cạnh nhà ở để bán.

Sau khi hợp nhất địa giới, TPHCM hiện có khoảng 974.000 người có nhu cầu mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2021-2025, toàn thành phố chỉ phát triển được 17.902 căn nhà ở xã hội. Ngay cả khi hoàn thành mục tiêu 181.498 căn giai đoạn 2026-2030, nguồn cung vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu rất lớn của người lao động và người thu nhập thấp, đặc biệt là nhu cầu thuê nhà dài hạn.

HoREA đánh giá, nhà ở xã hội cho thuê hiện là loại hình có mức giá thuê thấp nhất trên thị trường nhờ được Nhà nước kiểm soát đơn giá. Theo Quyết định 80/2024 của UBND TPHCM, giá thuê nhà ở xã hội tại các chung cư cao tầng chỉ khoảng 118.000 đồng/m² mỗi tháng (đã bao gồm thuế giá trị gia tăng).

Với căn hộ 2 phòng ngủ rộng 55m², người thuê chỉ phải chi khoảng 6,5 triệu đồng mỗi tháng. Mức chi phí này chỉ bằng chưa đến một nửa so với căn hộ thương mại cùng diện tích, vốn có giá thuê phổ biến từ 15 triệu đồng/tháng. Đây được xem là lợi thế lớn của mô hình nhà ở xã hội cho thuê trong việc đáp ứng nhu cầu an cư của công nhân, người lao động và nhóm thu nhập thấp tại đô thị.

Tuy nhiên, do số lượng dự án nhà ở xã hội cho thuê còn rất hạn chế, nguồn cung hiện chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Phần lớn công nhân lao động nhập cư và người thu nhập thấp vẫn phải lựa chọn thuê phòng trọ tư nhân với chất lượng và tiện ích không đồng đều.

HoREA cho rằng thị trường hiện gần như thiếu vắng các cơ chế phát triển nhà ở thương mại cho thuê giá phù hợp. Trong khi đó, chi phí thuê nhà đang là khoản chi lớn nhất của người lao động. Theo kinh nghiệm quốc tế, tiền thuê nhà chỉ nên chiếm khoảng 20% thu nhập hàng tháng; nếu vượt quá 25%, người thuê rất khó bảo đảm cuộc sống và tái tạo sức lao động.

Để thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển phân khúc này, HoREA đề nghị giảm 70% thuế suất thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội để cho thuê dự án nhà ở thương mại cho thuê giá phù hợp; sửa đổi pháp luật về thuế để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và để giảm giá thành và để giảm giá cho thuê nhà.

Đồng thời, các dự án được tiếp cận nguồn vốn tín dụng dài hạn với lãi suất ưu đãi và không tính dư nợ cho vay vào hạn mức tăng trưởng tín dụng của ngân hàng.

Hiệp hội cũng đề xuất xây dựng "luồng xanh" về thủ tục đầu tư đối với các dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp, tương tự cơ chế đang áp dụng cho nhà ở xã hội. Bên cạnh đó là việc cho phép phát triển căn hộ cho thuê diện tích nhỏ từ 15m² trở lên nhằm đáp ứng nhu cầu của người độc thân, lao động trẻ và các hộ gia đình ít người.

Đáng chú ý, HoREA kiến nghị bổ sung cơ chế pháp lý bảo vệ mạnh mẽ người thuê nhà, đặc biệt trong các trường hợp chủ nhà tăng giá thuê hoặc chấm dứt hợp đồng trước thời hạn. Đồng thời, cần thúc đẩy thay đổi nhận thức xã hội từ tư duy phải sở hữu nhà sang chấp nhận thuê nhà lâu dài với chi phí phù hợp, tương tự mô hình phổ biến tại nhiều quốc gia phát triển.

Bích Trần