Không phân biệt trình độ, tay nghề, độ tuổi, kinh nghiệm hay văn hóa vùng miền, ứng viên đang đi làm hoặc mới ra trường đều có thể tham gia công việc trực tuyến ở nhiều cấp độ khác nhau: chuyên viên tư vấn, giám sát, quản trị đến nhân viên nhập liệu. Trên một trang web tìm việc nhanh (danhmaythue.com), có 250 nhân viên làm việc tại nhà với công cụ là máy vi tính dùng nhập dữ liệu, hình ảnh cho các trang web, trả lời các thư điện tử và thiết lập hệ thống khách hàng mới. Yêu cầu duy nhất của nhà tuyển dụng là tốc độ đánh máy nhanh, thu nhập tối thiểu 40.000đ/hai giờ và ba triệu đồng/tháng/người, được trả qua tài khoản ATM. Bạn Nguyễn Hoàng Bảo (SV năm hai Khoa Tài chính - Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM) cho biết: “SV vừa đi học vừa làm rất thích hợp, nhưng phải chăm chỉ và kiên nhẫn mới làm được. Ban đầu thường là việc nhập dữ liệu, đánh máy, chuyển các file hình ảnh qua các phần mềm khác theo yêu cầu, đọc và trình duyệt email của khách hàng. Một ngày trung bình ngồi một tiếng trên máy tính là có thể kiếm được 40.000đ - 50.000đ. Khi mới làm có thể thấy vui và nhẹ nhàng, nhưng nếu kéo dài liên tục trong một tháng thì phải đủ sức chịu đựng”.

Một kênh tuyển dụng khác là hệ thống công ty truyền thông, truyền hình kỹ thuật số và doanh nghiệp (DN) dịch vụ, bán lẻ tiêu dùng cần tìm đội ngũ tư vấn viên, cộng tác viên làm việc tại nhà; từ công việc truyền thông, quảng cáo đến marketing, lễ tân trực tuyến; đặc biệt ưu ái những ứng viên có quan hệ rộng, có kiến thức xã hội và kỹ năng giao tiếp… Tùy cấp độ và loại hình công việc, ứng viên được cấp một tài khoản giao dịch của công ty hoặc cấp số điện thoại cố định (không dây), làm việc di động mọi lúc mọi nơi. Đối với các chuyên viên tư vấn, chuyên viên các ngành kỹ thuật ứng dụng như tư vấn về xe hơi, điện tử hay sức khỏe, tùy trình độ, kinh nghiệm và thương hiệu cá nhân, sẽ được trả một phần lương cứng cơ bản (giữ chân người) cộng với các khoản thu nhập dựa trên dịch vụ được giải quyết.

Công ty viễn thông quốc tế Quang Minh hiện đang mời gọi ứng viên làm việc trực tuyến nhưng mong muốn gắn bó lâu dài với tiêu chí ngắn gọn: “Hợp tác dưới mọi hình thức - Khi bạn tạo ra nhiều giá trị, giá trị của bạn sẽ tăng nhanh (trong đó có giá trị vật chất)”. Quang Minh đưa mức thu nhập một - hai triệu đồng/người/tháng, làm việc tại nhà nhưng có hợp đồng như nhân viên chính thức.

Ưu điểm của việc làm trực tuyến là nhà tuyển dụng đưa ra các tiêu chí cụ thể, rõ ràng, quy trình tuyển dụng thông qua internet, có kết quả tuyển dụng trong 24 giờ, NLĐ có việc làm ngay khi đạt yêu cầu. Bên cạnh đó là các cách kiểm tra, thẩm định thông tin từ nhà tuyển dụng hoặc người tìm việc. Hai bên tự định giá lẫn nhau để hợp tác. Tuy công việc không chịu áp lực quản lý hay thời gian, cường độ, nhưng tính cạnh tranh ở đây là tốc độ làm việc và sự sáng tạo liên tục. Cụ thể như công việc viết ý tưởng theo chủ đề 300 chữ/1 USD được nhiều người tham gia. Yêu cầu bài viết mới không trùng lắp với những bài viết đã có trên mạng hoặc không lặp lại với chính tác giả. Bà nội trợ Ngọc Huệ (35 tuổi - từng là SV ngành ngữ văn Trường ĐHKHXH&NV khóa 1990-1995) chia sẻ: “Việc viết lách cũng hào hứng trong thời gian đầu, tôi không bị áp lực phải kiếm tiền, ngồi sáng tác trung bình ngày hai tiếng trên máy vi tính, một tháng tiền vào tài khoản 1,5 triệu đồng thấy cũng được. Thế nhưng, đến tháng thứ hai thì lượng sản phẩm bị trả về nhiều, bắt đầu thấy công việc không đơn giản như mình nghĩ”.

Anh Võ Văn Cương (Giám đốc tuyển dụng Công ty cổ phần Nhịp Cầu Vàng - Investment Vietnam chuyên về tư vấn tuyển dụng và dịch vụ nhân sự) cho biết: “Chúng tôi có khoảng 250.000 ứng viên giao dịch trên hệ thống việc làm trực tuyến. Việc làm tại nhà hay bán thời gian đều đòi hỏi chất lượng lao động, tùy vào vị trí và loại hình công việc, thu nhập NLĐ cao hay thấp là do trình độ mỗi cá nhân. Các DN đều đang có xu hướng tiết kiệm tài chính bằng việc cắt giảm các khâu đào tạo tuyển dụng nhưng rất chịu chi phí cho việc “săn” nhân sự giỏi vì chính nhân sự là ưu thế cạnh tranh của mỗi DN”. Tuy nhiên, theo anh Cương, NLĐ phải hết sức cảnh giác và tỉnh táo trong khi làm việc trực tuyến, phải có các biện pháp thẩm định công việc, DN hay dịch vụ đang dùng người thông qua dữ liệu chính thức của công ty và qua những người đang làm việc trong hệ thống. Đặc biệt, cần tránh những kiểu kinh doanh đa cấp lừa đảo.

NHỊ KIỀU