Tuy nhiên, các BS ở khoa Nhiễm của cả hai BV nhi lại đang lo ngại khi các bệnh sốt phát ban nguy hiểm và thường gặp ở trẻ như sởi, rubella, tay chân miệng, thủy đậu... đã bắt đầu vào mùa.

Một ca biến chứng nặng do tay chân miệng đang điều trị tại phòng
cấp cứu - khoa Nhiễm (BV Nhi Đồng 1) - Ảnh: An Quí

Mùa của các bệnh sốt phát ban

Sau khi hoàn toàn biến mất từ năm 2004, đến cuối năm 2009, bệnh sởi đã quay trở lại. Theo thống kê của khoa Nhiễm - BV Nhi Đồng 1, trong tháng 2/2010, số ca sởi nhập viện điều trị là 41 ca. Suốt tuần qua, số ca sởi nội trú vẫn lai rai. Tại khoa Nhiễm (BV Nhi Đồng 2), BS Trần Thị Thúy - Phó khoa cho biết, trong ngày 4/3 có 9 - 10 ca sởi đang điều trị. Ngoài một số trẻ dưới 9 tháng tuổi chưa chích ngừa được, những trẻ mắc bệnh sởi đa số là không được chích ngừa.

Theo các bác sĩ, sởi là bệnh lây theo đường hô hấp do người lành hít phải siêu vi trùng gây bệnh khi người bệnh ho hay hắt hơi. Sốt phát ban do sởi thường biểu hiện sốt cao kèm ho, sổ mũi, mắt đỏ, vài ngày sau phát ban toàn thân. Trước khi phát ban, trẻ thường bứt rứt, quấy khóc nhiều, sau khi ra ban trẻ sẽ giảm sốt và giảm quấy. Sởi thường có biến chứng viêm phổi, viêm tai giữa, kiết lỵ và nặng hơn là viêm não.

BS Trương Hữu Khanh - Trưởng khoa Nhiễm, BV Nhi Đồng 1 khuyến cáo, bệnh tay chân miệng vẫn là bệnh đáng lo, dù tỷ lệ tử vong thấp, nhưng nếu đã có biến chứng thì tỷ lệ tử vong có thể lên đến 10%, và tử vong nhanh trong vòng 12 giờ sau khi phát hiện biến chứng. Khoa Nhiễm BV Nhi Đồng 1 đang có khoảng 25 bệnh nhân bị tay chân miệng điều trị, trong đó 19 ca biến chứng. Con số này tại khoa Nhiễm BV Nhi Đồng 2 là 10 ca/ngày.

Theo tổng kết của BV Nhi Đồng 1, bệnh tay chân miệng xảy ra theo hai mùa trong năm, từ tháng 2 đến tháng 4 và từ tháng 9 đến tháng 12. Biểu hiện của bệnh tay chân miệng rất dễ nhận biết nếu chú ý. Đó là các bóng nước có kích thước từ 2 - 10mm, màu xám, hình ovan, xuất hiện ở vùng miệng, mông, đầu gối, lòng bàn tay, lòng bàn chân và thường ấn không đau.

Đừng kiêng ăn hay kiêng gió

Các bệnh sốt phát ban có thể điều trị tại nhà bằng cách cho trẻ uống thuốc hạ sốt (paracetamol) nếu có sốt, thuốc giảm ho, cho trẻ uống nhiều nước, ăn thức ăn lỏng. Cần đưa trẻ đến bệnh viện khi trẻ sốt cao không hạ, thở mệt, đi tiêu phân có máu, chảy mủ tai, dễ giật mình, hoảng hốt, run chi, đi loạng choạng, chới với, co giật, da nổi bông, nôn ói nhiều.

Theo BS Khanh, nhiều cha mẹ vẫn còn quan niệm sai lầm khi chăm sóc trẻ đang bị sốt phát ban. Đầu tiên là việc kiêng gió, kiêng nước bằng cách trùm kín trẻ, không vệ sinh cơ thể. Việc này là không nên, vì khi trùm kín sẽ khiến trẻ không thể hạ sốt, dẫn đến co giật. Ngoài ra, nếu không vệ sinh cơ thể, trẻ rất khó chịu, còn dẫn đến nhiễm trùng da và các biến chứng viêm phổi. Tuy nhiên, cũng không nên để trẻ quá lạnh.

Không nên cho trẻ kiêng ăn do sợ tâm lý trẻ khó tiêu. Trẻ bị sốt phát ban thường kèm theo chán ăn, nếu còn áp dụng ăn kiêng, trẻ rất dễ suy dinh dưỡng và dễ bị biến chứng. Khi trẻ mắc bệnh, cần cho trẻ ăn nhiều hơn bình thường, ăn thành nhiều bữa, ăn thức ăn dễ tiêu.

Điều quan trọng là thủy đậu và sởi đều đã có vắc-xin ngừa bệnh. Trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên cần phải được tiêm ngừa thủy đậu. Liều thứ hai có thể được tiêm nhắc lại sau một tháng. Theo bảng giá của Viện Pasteur TP.HCM, vắc-xin ngừa thủy đậu giá từ 340.000 - 375.000đ/liều. Còn với vắc-xin ngừa sởi, BS Khanh khuyên, nếu vì một lý do gì đó, không thể đưa trẻ đi chích mũi đầu tiên lúc chín tháng tuổi, các bậc cha mẹ vẫn có thể đưa trẻ đi chích khi trẻ được 10 - 11 tháng tuổi. Sau đó, khi trẻ được 15 tháng tuổi, nên đưa con đi chích ngừa nhắc lại. Đặc biệt, với loại vắc-xin 3 trong 1 (sởi - quai bị - rubella), cơ chế miễn dịch sẽ càng tốt hơn. Giá vắc-xin chỉ từ 120.000 - 130.000đ/liều.

An Quí